Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 30. maddesindeki 'usul ekonomisi ilkesi', 'çok geç gelen hükümlerin çoğu zaman hayatla bir ilgisi kalmaması' ve 'madden haksızlık yaratması' durumlarıyla nasıl ilişkilendirilmiştir?

HMK 30. maddesinin gerekçesinde, yargılamanın uzaması halinde kişilerin hukuki korunma mekanizmasının işlevini yerine getirdiğine ve hukuk düzeninin etkisine olan inancının kaybolduğu belirtilmiştir. 'Çok geç gelen hükümlerin çoğu zaman hayatla bir ilgisi kalmadığı ve onların icrasının çoğunlukla hakkı teslim edeceğine, bilakis madden haksızlık yaratacağı' vurgulanmıştır. Bu ifade, usul ekonomisi ilkesinin sadece maliyet ve süre kısıtlaması değil, aynı zamanda adaletin zamanında tecelli etmesiyle maddi hakkaniyetin sağlanması amacını da taşıdığını gösterir. Geciken adaletin adaletsizlik olduğu prensibi, bu ilkenin temelini oluşturur. (HMK 30 Gerekçesi; barandogan.av.tr/blog/mevzuat/hmk-madde-30-usul-ekonomisi-ilkesi.html)