Anayasa Mahkemesi'nin 'Etkili Başvuru Hakkı' ve bu hakkın kapsamında sunulması gereken 'yeterli giderim' arasındaki ilişki nedir?

Anayasa'nın 40. maddesinde güvence altına alınan etkili başvuru hakkı, anayasal bir hakkın ihlal edildiğini düşünen kişiye iddialarını inceletebileceği makul, erişilebilir, ihlalin gerçekleşmesini veya sürmesini engellemeye ya da sonuçlarını ortadan kaldırmaya (yeterli giderim sağlama) elverişli idari ve yargısal yollara başvuruda bulunabilme imkânı sağlamayı gerektirir. 'Yeterli giderim' sunması, bu başvuru yolunun hem teoride hem de uygulamada ihlali önlemesi, devam ediyorsa sonlandırması ve gerçekleşip sona ermiş ihlallere yönelik olarak makul bir tazmin imkânı sunması anlamına gelir. Makul sürede yargılanma hakkı ihlallerinde, bu tür bir tazminat yolunun olmaması etkili başvuru hakkının ihlaline yol açar. (Anayasa 40; AYM, Y.T. GK, B. No: 2016/22418, § 47; AYM, Murat Haliç, B. No: 2017/24356, § 44; AYM, K.A. GK, B. No: 2014/13044, § 71; AYM, Nevriye Kuruç B. No: 2021/58970, § 62, 65)