İYUK'un 14. maddesinde düzenlenen 'ilk inceleme' konularının yargılamadaki önceliği ve amacı nedir? Özellikle görev ve yetkiye ilişkin ilkelerin önemi nedir?

Yargı Pusulası bilgi merkezi soru-cevap kaydı #315323

İYUK'un 14. maddesi, dava dilekçelerinin incelenmesinde bir sıra öngörmektedir. Buna göre, dilekçeler öncelikle görev ve yetki, ardından idari merci tecavüzü, ehliyet, idari davaya konu olabilecek kesin ve yürütülmesi gereken bir işlem olup olmadığı, süre aşımı, husumet ve son olarak 3. ve 5. maddelere uygun olup olmadıkları yönlerinden sırasıyla incelenir. Bu sıralama, kamu düzenine ilişkin nitelikler içeren ve doğal hâkim ilkesiyle de ilgili olan görev ve yetkiye dair kuralların öncelikle ele alınmasının gereğidir. Amacı, uyuşmazlığın doğru yargı yerinde ve usulüne uygun şekilde çözülmesini sağlamak, böylece yargılama ekonomisine katkıda bulunmaktır. İlk inceleme aşamasında mahkeme, görev veya yetkisinde olmayan bir uyuşmazlık hakkında usul yasasının sonraki evrelerine geçemez. (İYUK 14; Danıştay 13. Daire, E.2013/1036, K.2016/457)