HMK'da yer alan 'ön inceleme' aşamasının yargılama sürecindeki konumu ve önemi nedir? Yargıtay bu aşamanın usulüne uygun yapılmamasını nasıl değerlendirmiştir?

HMK'nın 137. maddesi ve devamında düzenlenen ön inceleme, dilekçelerin karşılıklı verilmesinden sonra ve tahkikat aşamasından önce gelen yeni bir yargılama aşamasıdır. Amacı, yargılamanın gereksiz yere uzamasını engellemek, dava şartları ve ilk itirazları dosya üzerinden incelemek, gerektiğinde tarafları dinlemek, uyuşmazlık konularını belirlemek ve tarafları sulhe teşvik etmektir. Yargıtay, ön inceleme yapılmadan evrak üzerinden esastan karar verilmesinin HMK 137. ve 142. maddelerine aykırı olduğunu belirtmiştir. Bu tür bir uygulama, usul hükümlerinin kamu düzenine ilişkin olması ve re'sen gözetilmesi gerektiği için bozma nedeni sayılmıştır. (HMK 137, 142; Yargıtay 1. HD, E.2016/1975, K.2016/8836)