Anayasa Mahkemesi, E.2018/137 sayılı kararında, kamu görevinden çıkarılan kişilerin silah ruhsatlarının iptalini mülkiyet hakkı açısından 'ölçülü' bir sınırlama olarak kabul ederken, aynı kişilerin silahlarının bedelsiz olarak kamuya geçirilmesini neden 'ölçüsüz' bulmuştur? Bu iki tedbir arasındaki temel fark nedir?

Anayasa Mahkemesi'nin bu iki tedbire farklı yaklaşmasının temel nedeni, mülkiyet hakkına yapılan müdahalenin 'niteliği' ve 'ağırlığı' arasındaki farktır. 1. **Silah Ruhsatının İptali (Ölçülü Bulunan Tedbir):** * **Müdahalenin Niteliği:** Bu tedbir, mülkiyet hakkının 'kullanımının kontrolü' niteliğindedir. Devlet, kamu güvenliği gibi meşru bir amaçla, kimlerin silah sahibi olabileceğini ve bu hakkı kullanabileceğini düzenleme yetkisine sahiptir. Ruhsat iptali, kişinin silah üzerindeki mülkiyet hakkını doğrudan ortadan kaldırmaz; sadece o silahı taşıma ve bulundurma (kullanma) yetkisini geri alır. * **Ölçülülük:** AYM, milli güvenliğe aykırı yapılarla iltisaklı olduğu gerekçesiyle kamu görevinden çıkarılan bir kişinin, kamu güvenliği açısından bir risk taşıyabileceği varsayımını ve bu nedenle silah taşıma/bulundurma hakkının kısıtlanmasını, ulaşılmak istenen amaçla (kamu güvenliğini sağlama) orantılı bulmuştur (§ 234-236). 2. **Silahın Mülkiyetinin Kamu Mülkiyetine Geçirilmesi (Ölçüsüz Bulunan Tedbir):** * **Müdahalenin Niteliği:** Bu tedbir, mülkiyet hakkının 'kullanımının kontrolü' değil, doğrudan 'mülkiyetten yoksun bırakma' niteliğindedir. Kişinin silah üzerindeki mülkiyet hakkı, herhangi bir bedel ödenmeksizin ve devir imkanı tanınmaksızın tamamen ortadan kaldırılmaktadır. * **Ölçüsüzlük:** AYM, bu tedbiri ölçüsüz bulmuştur çünkü aynı amaca (kamu güvenliğini sağlama) daha hafif bir müdahaleyle ulaşmak mümkündür. Kişinin silahı elinde bulundurması, ruhsatın iptali ve silahın zapt edilmesiyle zaten engellenmektedir. Mülkiyetin tamamen alınması, bu amacı aşan, ek ve ağır bir müdahaledir. Daha hafif bir yöntem olan, kişiye silahını yasal olarak başkasına 'devretme' (satma veya hibe etme) imkanı tanınması yolu varken, bu imkan tanınmadan mülkiyetin bedelsiz olarak alınması, kişiye aşırı bir külfet yükler ve bu nedenle orantısızdır (§ 258-259). **Temel Fark:** İki tedbir arasındaki temel fark, birincisinin mülkiyet hakkının 'kullanımını' düzenlemesi, ikincisinin ise mülkiyet hakkının 'özünü' ortadan kaldırmasıdır. AYM, kullanımın düzenlenmesini meşru amaç karşısında orantılı bulurken, özün ortadan kaldırılmasını orantısız bulmuştur.