Anayasa Mahkemesi Nevriye Kuruç kararında, 6384 sayılı Kanun ile kurulan Tazminat Komisyonu'nun AİHM tarafından etkili bir yol olarak kabul edildiğini belirtirken, kendisi neden bu yolu gelecekteki başvurular için yeterli görmemiş ve pilot karar usulünü uygulamıştır?
AYM'nin bu yaklaşımının temel nedeni, mevcut Tazminat Komisyonu mekanizmasının 'geçici' nitelikte olması ve 'yapısal sorunu' kalıcı olarak çözmemesidir. AYM'nin mantığı şöyledir: 1. **Geçmişe Yönelik Etkililik:** AYM, 6384 sayılı Kanun ve Geçici 2. madde ile kurulan Komisyon yolunun, belirli tarihler itibarıyla AİHM ve AYM önünde birikmiş olan başvuruları 'tasfiye etmek' için geçmişte etkili bir yol olduğunu kabul etmektedir. AİHM'in *Müdür Turgut* kararında bu etkililiği tescil ettiğini de belirtir. 2. **Geleceğe Yönelik Yetersizlik:** Ancak AYM, bu mekanizmanın, kararın verildiği 2022 yılı ve sonrası için ortaya çıkacak yeni makul süre ihlallerini karşılayacak şekilde tasarlanmadığını vurgulamaktadır. Komisyon'un yetkisi, belirli tarihlerden önce yapılmış başvurularla sınırlıdır. Dolayısıyla, örneğin 2020'de açılan ve 2025'te hala devam eden bir dava için başvurulabilecek bir Komisyon yolu mevcut değildir. Bu durum, gelecekteki ihlaller için bir 'etkili başvuru yolu boşluğu' yaratmaktadır. 3. **Yapısal Sorunun Devamı:** Yargılamaların uzamasına neden olan temel sorunlar (yargıdaki iş yükü, usul kurallarının uygulanmasındaki aksaklıklar vb.) devam etmektedir. Geçmiş başvurular için tazminat ödenmesi, bu yapısal sorunu çözmemektedir. Sorun devam ettiği için, yeni ihlaller ve yeni başvurular da sürekli olarak ortaya çıkmaktadır. Bu nedenlerle AYM, geçmişte etkili olan bir yolun, bugünün ve geleceğin sorununu çözmeye yetmediğini tespit etmiştir. Sorunun 'yapısal' niteliği devam ettiği için, bu yapısal soruna cevap verecek 'kalıcı' bir çözüm (tüm yeni başvuruları da kapsayacak bir tazminat mekanizması) gerektiğini belirterek, yasama organını bu yönde harekete geçirmek amacıyla pilot karar usulünü uygulamıştır. Yani AYM, 'geçici' bir çözümün artık yetersiz kaldığını ve 'kalıcı' bir çözüme ihtiyaç duyulduğunu ilan etmektedir.