Durukan ve Birol/Türkiye davasında AİHM, başvuranların Anayasa Mahkemesi'ne yaptıkları bireysel başvuruların 'açıkça dayanaktan yoksun' olduğu gerekçesiyle kabul edilemez bulunmasına rağmen, Hükümetin 'iç hukuk yollarının tüketilmediği' yönündeki itirazını neden reddetmiştir? AİHM'in 'aşırı şekilcilik' kavramını bu bağlamda nasıl kullandığını açıklayınız.
AİHM, Hükümetin bu itirazını reddetmiştir çünkü Anayasa Mahkemesi'nin kararının 'aşırı şekilci' bir yoruma dayandığı ve başvuranların etkili bir başvuru hakkını kullanmalarına orantısız bir engel teşkil ettiği kanaatine varmıştır (§ 42). AİHM'in bu sonuca ulaşmasındaki mantık şöyledir: 1. **Başvurunun Özü:** AİHM, iç hukuk yollarının tüketilip tüketilmediğini değerlendirirken, başvurunun şeklinden ziyade 'özüne' bakar. Başvuranların, şikayetlerini 'en azından özü itibarıyla' ulusal makamlar önünde dile getirmiş olmaları yeterlidir. Somut olayda her iki başvuran da AYM'ye yaptıkları başvurularda, ifade özgürlüklerinin ihlal edildiğini (İHAS m. 10 ve Anayasa m. 26'ya atıf yaparak) açıkça ileri sürmüşler ve iddialarını destekleyen temel olgusal unsurları (mahkeme kararları, dava süreci) sunmuşlardır. 2. **Aşırı Şekilcilik Yasağı:** AİHM, mahkemeye erişim hakkının aşırı şekilci yorumlarla engellenmemesi gerektiğini belirtir. Anayasa Mahkemesi'nin, başvuranların sunduğu bu temel bilgilere rağmen, 'daha ayrıntılı argümanlar' veya 'ek belgeler' sunmadıkları gibi belirsiz ve soyut gerekçelerle başvuruları reddetmesini, usul kurallarının makul olmayan ve katı bir şekilde uygulanması olarak görmüştür. Bu tür bir yaklaşım, bireysel başvuruyu etkisiz kılan bir 'set' oluşturur ve 'aşırı şekilcilik' teşkil eder. 3. **Etkili Başvuru Hakkının İhlali:** Bir yüksek mahkemenin, özü itibarıyla anlaşılır ve yeterli olan bir başvuruyu, bu tür aşırı şekilci gerekçelerle esastan incelememesi, başvuranın mahkemeye erişim hakkını ve dolayısıyla etkili başvuru hakkını ihlal eder. Bu nedenlerle AİHM, başvuranların AYM yolunu usulüne uygun olarak tükettiklerini, ancak AYM'nin aşırı şekilci bir yaklaşımla başvuruları reddettiğini kabul ederek, Hükümetin iç hukuk yollarının tüketilmediği yönündeki itirazını reddetmiştir.