Anayasa Mahkemesi, E.2018/137 sayılı kararında, 375 sayılı KHK'ya eklenen geçici 35. maddenin (B) fıkrasının dördüncü paragrafının üçüncü ve dördüncü cümlelerini neden iptal etmiştir? Bu iptal kararının temelindeki anayasal ilkeler nelerdir?

İptal edilen cümleler, kamu görevinden çıkarılanların veya görevden uzaklaştırılanların eşlerine ait pasaportların da genel güvenlik açısından mahzurlu görülmesi halinde İçişleri Bakanlığı'nca iptal edilebilmesini düzenliyordu. Anayasa Mahkemesi, bu düzenlemeyi oyçokluğuyla Anayasa'ya aykırı bularak iptal etmiştir. İptalin temelindeki anayasal ilkeler şunlardır: 1. **Ceza ve Yaptırım Sorumluluğunun Şahsiliği (Anayasa m. 38/7):** Bu ilkeye göre, kimse başkasının fiilinden dolayı sorumlu tutulamaz. Dava konusu kural ise, bir kişinin kamu görevinden çıkarılması veya uzaklaştırılması fiiline dayalı olarak, o kişinin eşine yönelik bir yaptırım (pasaport iptali) öngörmektedir. Eşin, kendisine atfedilebilecek kişisel bir eylemi veya sorumluluğu olmaksızın, sadece evlilik bağı nedeniyle bir hak kısıtlamasına maruz bırakılması, yaptırım sorumluluğunun şahsiliği ilkesini açıkça ihlal etmektedir. 2. **Ölçülülük İlkesi (Anayasa m. 13):** Pasaport iptali, seyahat özgürlüğüne yönelik ciddi bir müdahaledir. Bir kişinin eşinin durumu nedeniyle, kendi fiili olmaksızın bu haktan mahrum bırakılması, ulaşılmak istenen kamu güvenliği amacı karşısında orantısız ve aşırı bir tedbirdir. Kişinin seyahat özgürlüğünün kısıtlanması, ancak kendi kişisel eylemlerinden kaynaklanan somut bir tehlike veya riskin varlığı halinde ve mahkeme kararıyla mümkün olabilir. Kural, bu dengeyi kurmadığı için ölçülülük ilkesine aykırıdır. Bu gerekçelerle AYM, düzenlemenin, Anayasa'nın temel ceza hukuku ilkeleriyle ve temel hakların sınırlanmasına ilişkin ölçütlerle bağdaşmadığı sonucuna vararak iptal kararı vermiştir.