Bir ceza davasında, iddianamede yer almayan bir fiilden dolayı sanığa ek savunma hakkı tanınmadan mahkumiyet hükmü kurulması, hangi usul kuralının ihlalidir ve bu durumun hukuki sonucu nedir?

Bu durum, CMK'nın 226. maddesinde düzenlenen 'ek savunma hakkı'nın ihlalidir. CMK m. 226/1'e göre, 'Sanık, suçun hukukî niteliğinin değişmesinden veya cezanın artırılmasını gerektiren hâllerin sonradan ortaya çıkması hâlinde, yeniden savunması alınmadıkça, iddianamede gösterilen suçtan başka bir suçtan dolayı veya daha ağır bir cezayla cezalandırılamaz.' Maddenin 2. fıkrası ise, fiilin değişmesi halinde de ek savunma verilmesi gerektiğini düzenler. İddianamede yer almayan bir fiilden dolayı, yani sanığın hakkında dava açılmamış bir eylemden dolayı mahkumiyet kararı verilmesi, savunma hakkının en temelden ihlalidir. Sanık, ne ile suçlandığını bilmeden ve bu suçlamaya karşı savunma yapma imkanı bulamadan cezalandırılmış olur. Bu, adil yargılanma hakkının (Anayasa m. 36, AİHS m. 6) özünü zedeler. Hukuki sonucu, bu şekilde verilen bir hükmün mutlak surette hukuka aykırı olması ve kanun yolu incelemesinde bozulmasıdır. Yargıtay 18. Ceza Dairesi'nin E:2015/45072, K:2017/1275 sayılı kararında da, 'sanıklar hakkında ... kamu davası açıldığı halde ek savunma hakkı tanınmadan aynı Kanunun ... gereğince iki kez hüküm kurularak, CMK’nın 226. maddesine aykırı davranılması' bir bozma nedeni olarak kabul edilmiştir.