Anayasa Mahkemesi'nin Nevriye Kuruç kararında, AİHM'in Müdür Turgut ve diğerleri/Türkiye kararına atıf yapılarak, 6384 sayılı Kanun ile kurulan Tazminat Komisyonu'nun AİHM tarafından neden 'etkili bir iç hukuk yolu' olarak kabul edildiği belirtilmiştir? Bu kabulün temel sebepleri nelerdir?

Yargı Pusulası bilgi merkezi soru-cevap kaydı #315018

Nevriye Kuruç kararının 35. paragrafında, AİHM'in Müdür Turgut ve diğerleri/Türkiye kararındaki değerlendirmelerine yer verilmiştir. AİHM'in, 6384 sayılı Kanun ile kurulan Tazminat Komisyonu'nu 'etkili bir iç hukuk yolu' olarak kabul etmesinin temel sebepleri şunlardır: 1. **Pilot Kararın Sonucu Olması:** Komisyon, AİHM'in Türkiye'deki makul süre ihlallerinin yapısal bir sorun olduğuna işaret ettiği *Ümmühan Kaplan/Türkiye* pilot kararının doğrudan bir sonucu olarak kurulmuştur. Türkiye, AİHM'in bu karardaki tavsiyelerine uyarak bu yolu ihdas etmiştir. 2. **Yeterli Giderim Sağlama Potansiyeli:** Yeni mekanizma, AİHM içtihatlarına uygun şekilde, makul süre ihlallerinden kaynaklanan zararları tazmin etme potansiyeline sahiptir. Bu, başvuruculara daha hızlı bir giderim imkanı sunmaktadır. 3. **AİHM'in İş Yükünü Azaltması:** Bu iç hukuk yolu, benzer nitelikteki binlerce başvurunun AİHM'e gitmesini önleyerek, Mahkeme'nin iş yükünü azaltmakta ve Sözleşme sisteminin etkinliğine katkı sağlamaktadır. 4. **Yargısal Denetime Tabi Olması:** Komisyon kararları keyfi değildir. Bu kararlara karşı önce Ankara Bölge İdare Mahkemesi'ne itiraz yolu, bu yol tüketildikten sonra ise Anayasa Mahkemesi'ne bireysel başvuru ve nihayetinde AİHM'e başvuru yolları açıktır. Bu katmanlı denetim mekanizması, yolun etkililiğini artıran bir güvencedir. Bu gerekçelerle AİHM, o dönemde Komisyon'a başvuruyu tüketilmesi gereken etkili bir iç hukuk yolu olarak kabul etmiş ve bu yola başvurmadan kendisine yapılan başvuruları 'iç hukuk yollarının tüketilmemesi' nedeniyle reddetmiştir.