5271 sayılı CMK'nın 301. maddesi uyarınca, Yargıtay'ın temyiz incelemesinin kapsamı belirlenirken, 'maddi hukuka aykırılık' ve 'muhakeme hukukuna aykırılık' iddiaları arasında, temyiz nedeninin somutlaştırılması zorunluluğu açısından ne gibi temel bir fark bulunmaktadır?

CMK m. 301 ve ilgili Ceza Genel Kurulu kararlarına (örn: 2019/459 E., 2020/459 K.) göre, muhakeme hukukuna aykırılık iddiasında bulunan tarafın, hangi usul kuralının (veya kurallarının) ihlal edildiğini ve bu ihlalin dayandığı maddi olguları açıkça belirtmesi, yani temyiz nedenini somutlaştırması zorunludur. Buna karşılık, maddi hukuka aykırılık iddiası için böyle bir somutlaştırma zorunluluğu yoktur. 'Hükmün kanuna aykırı olduğu' gibi genel bir ifadenin dahi, maddi hukuka aykırılık yönünden bir temyiz sebebi olarak kabul edilmesi ve Yargıtay'ın dosyadaki tüm maddi hukuk normlarına aykırılıkları resen incelemesi gerektiği kabul edilmektedir. Bu ayrım, kanun koyucunun bilinçli bir tercihi olup, muhakeme hukukundaki aykırılıkların sınırlı, maddi hukuka ilişkin aykırılıkların ise daha geniş bir denetime tabi tutulmasını amaçlamaktadır.