Bir davada davalı, süresi içinde cevap dilekçesi vermemiş ve daha sonra yapılan ön inceleme duruşmasına da mazeretsiz olarak katılmamıştır. Bu durumda davacı, HMK m. 141 uyarınca iddiasını genişletme veya değiştirme hakkına sahip midir? Bu hakkın kullanılmasının koşulu nedir?

Evet, davacı bu durumda iddiasını genişletme veya değiştirme hakkına sahiptir. HMK m. 141/1, tarafların ön inceleme aşamasında ancak karşı tarafın açık muvafakati ile iddia veya savunmalarını genişletebileceğini düzenler. Ancak aynı fıkranın devamında önemli bir istisna getirilmiştir: 'Ön inceleme duruşmasına taraflardan biri mazeretsiz olarak gelmezse, gelen taraf onun muvafakati aranmaksızın iddia veya savunmasını genişletebilir yahut değiştirebilir.' Dolayısıyla, davalının ön inceleme duruşmasına mazeretsiz olarak gelmemesi, davacıya, davalının rızası aranmaksızın iddiasını serbestçe genişletme veya değiştirme imkanı tanır. Bu durum, usuli işlemlere ciddiyetle riayet etmeyi teşvik eden ve duruşmaya gelmeyen tarafın aleyhine sonuç doğuran bir düzenlemedir. (Bkz. Yargıtay 2. Hukuk Dairesi 2016/24092 E. sayılı karardaki HMK m. 141'e ilişkin genel açıklamalar).