5237 sayılı TCK'nın 102. maddesinin beşinci ve altıncı fıkralarında düzenlenen 'cinsel saldırı suçunun neticesi sebebiyle ağırlaşmış halleri' nelerdir? Bu hallerin sorumluluk koşulları ve teşebbüs hükümleriyle ilişkisini tartışınız.
TCK m.102'nin beşinci ve altıncı fıkraları, cinsel saldırı suçunun neticesi sebebiyle ağırlaşmış (ihmalen veya objektif sorumluluk esasına göre) hallerini düzenler: 1. **Bitkisel Hayat veya Ölüm (TCK m.102/5):** 'Suç sonucu mağdurun bitkisel hayata girmesi veya ölümü hâlinde, ağırlaştırılmış müebbet hapis cezasına hükmolunur.' Bu, cinsel saldırı fiili sonucunda öngörülebilir bir şekilde meydana gelen ağır bir neticedir. 2. **Beden veya Ruh Sağlığının Bozulması (Eski 102/5, Yeni TCK 103/6 ile Kıyas):** Metinde 102/5'ten bahsedilse de, güncel TCK 102/5 sadece bitkisel hayat ve ölümü düzenler. Ancak, eski TCK 102/5 ve çocukların cinsel istismarı suçu için TCK 103/6'da 'beden veya ruh sağlığının bozulması' hali düzenlenmiştir (on yıldan az olmamak üzere hapis cezası). Bu neticelerin ağırlaşmış hal olabilmesi için failin temel suçun kastıyla hareket etmesi ancak ağır neticenin meydana gelmesinden en azından taksirle sorumlu olması gerekir. Netice ile fiil arasında nedensellik bağı bulunmalıdır. **Sorumluluk Koşulları ve Teşebbüs İlişkisi:** * **Netice Sebebiyle Ağırlaşmış Suçlar:** Bu tür suçlarda, failin temel suçu işleme kastı bulunur, ancak daha ağır neticeye ilişkin olarak ya taksirle hareket eder ya da bu netice failin fiilinin öngörülebilir bir sonucu olarak ortaya çıkar. Kanun koyucu, bu ağır neticeyi esas suçun bir nitelikli hali olarak cezalandırmıştır. * **Teşebbüsün Elverişsizliği:** Neticesi sebebiyle ağırlaşmış suçlar, kural olarak teşebbüse elverişli değildir. Yargıtay'a göre (Yargıtay 14. Ceza Dairesi 2015/10303 K. ve 2017/4204 K.), eğer cinsel saldırı fiili sonucunda bitkisel hayat veya ölüm gibi ağır netice meydana gelmişse, suç tamamlanmış kabul edilir ve bu ağır neticeye ilişkin olarak teşebbüsten söz edilemez. Fail, temel cinsel saldırı suçuna teşebbüs etmiş olabilir, ancak ağır netice meydana geldiğinde artık teşebbüs hükmü uygulanmaz, ağırlaşan neticeye göre tamamlanmış suçun cezası verilir. Kanun maddesinin 'verilen cezalar yarı oranında artırılır' veya 'ağırlaştırılmış müebbet hapis cezasına hükmolunur' şeklinde ifade edilmesi, bu neticenin gerçekleşmesi halinde artık teşebbüs hükümlerinin uygulanmayacağını gösterir. **Ceza Tayinindeki Uygulama:** Ceza tayininde, öncelikle temel suçun cezası belirlenir, ardından varsa nitelikli haller (TCK 102/3) uygulanır ve en son netice sebebiyle ağırlaşan hal (TCK 102/5) uygulanır. Eğer bu sıraya uyulmazsa veya hatalı bir şekilde teşebbüs indirimi yapılırsa, bu 'eksik ceza tayini' olarak kabul edilir ve bozma nedeni oluşturur.