5237 sayılı TCK'nın 102. maddesinde düzenlenen cinsel saldırı suçunda 'birden fazla kişi tarafından birlikte' işlenmesi (m.102/3-d) nitelikli halinin uygulanma koşulları, faillik ve yardım etme kavramları arasındaki ayrım gözetilerek nasıl belirlenir?

Yargı Pusulası bilgi merkezi soru-cevap kaydı #313652

TCK m.102/3-d, cinsel saldırı suçunun 'silahla veya birden fazla kişi tarafından birlikte' işlenmesi halinde cezanın artırılmasını öngören bir nitelikli haldir. Bu nitelikli halin uygulanabilmesi için, TCK m.37 kapsamında 'müşterek fail' olarak eylemi gerçekleştiren en az iki kişinin varlığı gerekli ve zorunludur (Yargıtay Ceza Genel Kurulu 2018/568 K. ve 2018/119 K.). **Müşterek Faillik (TCK m.37/1):** * Müşterek faillik için iki şartın birlikte gerçekleşmesi gerekir: 1. Failler arasında birlikte suç işleme kararı bulunmalıdır. 2. Suçun işlenişi üzerinde birlikte hâkimiyet kurulmalıdır. * Fiil üzerinde ortak hâkimiyetin kurulup kurulmadığının belirlenmesinde, suç ortaklarının suçun icrasında üstlendikleri rolleri ve katkılarının taşıdığı önem göz önünde bulundurulur. Her bir suç ortağı, fiilin kanuni tanımındaki eylemi gerçekleştiren kişi olarak 'fail' konumundadır. **Yardım Etme (TCK m.39):** * Yardım etme, suçun işlenişine maddi (araç sağlama, icrayı kolaylaştırma) veya manevi (teşvik etme, suç işleme kararını kuvvetlendirme, yol gösterme) katkıda bulunmayı ifade eder. Ancak yardım eden, suçun işlenişi sırasında fiil üzerinde ortak hâkimiyete sahip değildir. Yardım edenler, TCK m.39/2'de belirtilen hallerde sorumlu olur ve genellikle daha az ceza alırlar. **Uygulanma Koşulları ve Ayrım:** * Madde gerekçesinde de vurgulandığı üzere, faillerden birinin cinsel saldırı suçunu gerçekleştiren doğrudan fail olduğu, diğer failin ise yardım eden veya azmettiren sıfatı ile fiile iştirak ettiği durumlarda TCK m.102/3-d'deki bu nitelikli hal uygulanamaz. Bu nitelikli hal, yalnızca müşterek faillerin olduğu durumlarda geçerlidir. * **Örnek:** Bir sanığın mağdura karşı nitelikli cinsel saldırı eylemini doğrudan gerçekleştirirken, diğer sanığın bu olayın görüntülerini telefonla kaydetmesi ve sürekli gülmesi durumunda, eğer kayıt yapan sanığın da mağdurun bacaklarını kaldırıp külotunu çıkarmak gibi fiilin icrasına etkin hareketleriyle katıldığı ve bu sayede fiil üzerinde ortak hâkimiyet kurduğu anlaşılıyorsa, her iki sanık da müşterek fail olarak TCK m.102/3-d'den sorumlu tutulur. Ancak, sadece görüntü kaydetme veya moral destek gibi pasif bir katkı varsa, bu durum yardım etme olarak değerlendirilebilir ve TCK m.102/3-d uygulanmaz (Yargıtay Ceza Genel Kurulu 2018/568 K.). Failin eyleme başından beri katıldığı, fiili kolaylaştırdığı, suç işleme kararını kuvvetlendirdiği ve suçun işlenişi üzerinde ortak hakimiyet kurduğu durumlar müşterek failliği gösterir.