Anayasa Mahkemesi'nin 'kişisel verilerin korunması hakkı' (m. 20/3) kapsamında devletin 'pozitif yükümlülüğü'nü açıklayınız. Bu yükümlülük her durumda ceza yargılamasını gerektirir mi?

Anayasa Mahkemesi'nin B.Y. kararında (07.09.2021, 2018/30296) belirtildiği üzere, herkesin kişisel verilerinin korunmasını isteme hakkının bulunduğu (Anayasa m. 20/3) kuralı çerçevesinde Devletin 'pozitif yükümlülüğü' vardır. Bu, Devletin bireylerin temel hak ve hürriyetlerine keyfi olarak müdahale etmemesinin yanı sıra, üçüncü kişilerin bu minvalde saldırılarına karşı gerekli önlemleri almakla yükümlü olduğu anlamına gelir. Devletin pozitif yükümlülüğü kapsamında öncelikle uyuşmazlıkların çözümüne ilişkin etkili yargısal mekanizma kurma yükümlülüğü bulunur. Ancak bu yükümlülük her durumda ceza yargılamasını gerektirmez; hukuki ve idari başvuru yolları kurmak ve disiplin soruşturması ile de yerine getirilebilir. Yargısal sistem kurma zorunluluğu ceza soruşturması/yargılaması yapılmasını zorunlu kıldığı durumda dahi, bu zorunluluk faillerin cezalandırılmasını değil, etkili soruşturma yapma ve şikayetçi tarafa delillerini sunma hakkı vermeyi kapsar.