Boşanma davalarında nafaka miktarının belirlenmesinde hangi kriterler esas alınır? Özellikle yoksulluk ve iştirak nafakasının farklı yönlerini ve zamanaşımı sürelerini açıklayınız. Yargıtay'ın nafaka artış oranı konusundaki içtihadı nedir?

Nafaka miktarının belirlenmesinde mahkeme, öncelikle tarafların sosyo-ekonomik durum araştırmasını (SED) gerçekleştirir ve nafaka yükümlüsünün ödeme gücünü aşmayacak bir karar verir. Yoksulluk nafakası (TMK m. 175), boşanma nedeniyle yoksulluğa düşecek olan ve boşanmaya neden olan olaylarda daha az kusurlu veya kusursuz olan eşin diğer taraftan talep edebileceği süresiz nafakadır. Koşulları arasında yoksulluğa düşme, daha az kusurlu/kusursuz olma, mali güçle orantı ve talepte bulunma yer alır. İştirak nafakası ise (TMK m. 186/3), velayet kendisine verilmeyen eşin, ortak çocuğun bakım ve giderlerine mali gücü oranında yapacağı katkıdır. Kamu düzenine ilişkin olup çocuğun erginliğine kadar devam eder, ancak ergin çocuk eğitimine devam ediyorsa yardım nafakası talep edebilir. Nafaka talepleri, boşanma hükmünün kesinleşmesinden itibaren 1 yıllık zamanaşımı süresine tabidir. Yargıtay içtihatlarına göre nafaka artışı, Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK)'nun belirlediği Üretici Fiyat Endeksi (ÜFE) doğrultusunda belirlenir (kadimhukuk.com.tr/makale/bosanma-davasi-velayet-nafaka-tazminat/).