CMK m. 147/1-i uyarınca düzenlenen ifade veya sorgu tutanağında, 'maddede yer alan işlem veya yükümlülüklerin ifade almada veya sorguda yerine getirildiği, getirilmemiş ise nedenleri'nin yer alması zorunluluğunun hukuki anlamı ve önemi nedir?

Bu zorunluluğun hukuki anlamı, ifade ve sorgu işlemlerinin kanuna uygunluğunu denetlemektir. CMK m. 147, şüpheli/sanık haklarını ve sorgu usulünü ayrıntılı olarak düzenlemiştir. Bu işlemlerin (müdafi hakkının hatırlatılması, susma hakkının söylenmesi, yakınlarına haber verme hakkı vb.) yapılıp yapılmadığının tutanağa geçirilmesi, hem işlemi yapan kolluk, savcı veya hâkimin kanuna uygun hareket edip etmediğini belgeler hem de sonrasında bu usuli işlemlerin eksik yapıldığı iddialarının önüne geçer. Eğer bu işlemlerden biri yerine getirilmemişse, nedeninin tutanağa yazılması zorunludur. Örneğin, şüphelinin avukat istemediğini beyan etmesi gibi. Bu kayıtlar, yargılamanın ilerleyen aşamalarında mahkemenin ve Yargıtay'ın, ifadenin veya sorgunun hukuka uygunluğunu ve delil olarak kullanılabilirliğini denetlemesi için temel bir araçtır. Bu bilgilerin tutanakta yer almaması, ifadenin hukuka aykırı olduğu iddiasını güçlendirir ve ifadenin delil olarak değerlendirilmemesi sonucunu doğurabilir. (Bkz: Yargıtay 1. CD, 2017/686 E. kararı)