Yargıtay 1. Hukuk Dairesi'nin 2016/15116 E., 2017/3542 K. sayılı kararında, 'muris muvazaası' davasında mahkemenin komşu taşınmaz maliklerini re'sen 'kamu tanığı' sıfatıyla dinlemesi neden hukuka aykırı bulunmuştur? Bu durum hangi usul ilkelerini ihlal etmektedir?

Yargıtay, bu durumu birçok temel usul ilkesine aykırı bulmuştur. Muris muvazaası davası, kamu düzenini ilgilendiren ve re'sen araştırma ilkesinin uygulandığı davalardan değildir. Bu nedenle davada 'taraflarca getirilme ilkesi' (HMK m. 25) geçerlidir. Bu ilke uyarınca, dava malzemelerinin (vakıalar ve deliller) toplanması ve mahkemeye sunulması taraflara aittir. Karara göre mahkemenin; 1) Tasarruf İlkesi'ni (HMK m. 24): Tarafların talebi olmadan kendiliğinden delil toplayarak, 2) Taraflarca Hazırlanma İlkesi'ni (HMK m. 25): Tarafların getirmediği delilleri (tanıkları) kendiliğinden toplayarak, 3) Delillerin Somutlaştırılması Yükü'nü (HMK m. 194): Tarafların hangi tanığı hangi vakıa için dinletmek istediğini belirtme yükünü ihlal ederek, tarafların yerine geçip re'sen tanık dinlemesi ve hükmünü bu tanıkların beyanlarına dayandırması açıkça hukuka aykırıdır. Bu durum, hakimin tarafsızlığı ilkesini de zedeler.