Türk Ceza Kanunu'nun 109. maddesinde düzenlenen 'Kişiyi Hürriyetinden Yoksun Kılma Suçu'nun unsurlarını, temel cezasını ve ceza artırımına neden olan nitelikli hallerini ayrıntılı olarak açıklayınız. Ayrıca bu suçta 'hukuka aykırılık' şartının istisnalarını örneklerle belirtiniz.
Kişiyi Hürriyetinden Yoksun Kılma Suçu, TCK'nın 109. maddesinde düzenlenmiştir. Bu suç, kişinin 'bir yere gitmek' ya da 'bir yerde kalmak' özgürlüğünden hukuka aykırı olarak yoksun bırakılmasıdır (kadimhukuk.com.tr/makale/kisiyi-hurriyetinden-yoksun-kilma-cezasi/). Bu suç, bireyin eylem serbestisini, fiziki özgürlüğünü korur ve insan kaçırma olarak da bilinir. Manevi unsuru genel kasttır, taksirle işlenemez. Suçun Unsurları: * Seçimlik Hareketler: * Bir Yere Gitmek Hürriyetinden Yoksun Bırakma: Kişinin dilediği yere gitmesi veya yer değiştirmesinin engellenmesi (örneğin bir odaya kapatma). * Bir Yerde Kalma Hürriyetinden Yoksun Bırakma: Kişinin bulunduğu yerde istediği kadar kalma, kendi özgür iradesiyle hareket etmeme hakkının engellenmesi. * Hukuka Aykırılık: Fiilin hukukun izin vermediği bir durumda gerçekleşmesidir. Kanun hükmünü yerine getirme (TCK 24/1), meşru savunma (TCK 25/1), hakkın kullanılması (TCK 26/1) ve ilgilinin rızası (TCK 26/2) gibi hukuka uygunluk nedenleri bulunmamalıdır (kadimhukuk.com.tr/makale/kisiyi-hurriyetinden-yoksun-kilma-cezasi/). Hukuka Aykırılık Şartının İstisnaları (Hukuka Uygunluk Nedenleri): * Görevin İfası (Kanun Hükmünü Yerine Getirme): Bir suça ilişkin soruşturma kapsamında şüphelinin hukuka uygun olarak gözaltına alınması veya tutuklanması, ya da Covid-19 teşhisi konulan kişinin karantina altına alınması gibi durumlarda suç oluşmaz. * Meşru Savunma: Bir saldırıyı önlemek amacıyla saldırganı kısa süreliğine alıkoyma, bağlama gibi fiiller meşru savunma sınırları içinde kalabilir. * Hakkın Kullanılması: Ebeveynin çocuğu terbiye amacıyla makul bir süre odaya kapatması gibi (çocuğun insani ihtiyaçlarından mahrum bırakılmaması şartıyla). * Mağdurun Rızası: Mağdurun fiilin hukuki anlam ve sonuçlarını algılayabilme ve davranışlarını yönlendirebilme yeteneğine sahip olması halinde rızası hukuka uygunluk nedeni olabilir. Ancak 15 yaşından küçüklerin rızası kural olarak geçerli değildir ve 15-18 yaş grubundaki çocuklarda rızanın geçerliliği her somut olaya göre değerlendirilir (kadimhukuk.com.tr/makale/kisiyi-hurriyetinden-yoksun-kilma-cezasi/). Cezası ve Nitelikli Halleri: * Temel Hali (TCK 109/1): Bir yıldan beş yıla kadar hapis cezası öngörülmüştür. Görevli mahkeme Asliye Ceza Mahkemesidir. * Cebir, Tehdit veya Hile Kullanımı (TCK 109/2): Fiilin işlenmesi için veya işlendiği sırada cebir, tehdit veya hile kullanılması halinde ceza iki yıldan yedi yıla kadar hapis cezasıdır. * Artırıcı Nitelikli Haller (TCK 109/3): Temel veya nitelikli (cebir, tehdit, hileli) haldeki ceza bir kat artırılır: * Silahla işlenmesi (TCK 109/3-a): Silah tanımı TCK m.6'daki kapsamıyla geniştir. * Birden fazla kişi tarafından birlikte işlenmesi (TCK 109/3-b): Müşterek faillik yeterlidir, önceden anlaşmaya gerek yoktur. * Kişinin yerine getirdiği kamu görevi nedeniyle işlenmesi (TCK 109/3-c): Mağdurun kamu görevlisi olması ve suçun bu görev nedeniyle işlenmesi gerekir. * Kamu görevinin sağladığı nüfuz kötüye kullanılmak suretiyle işlenmesi (TCK 109/3-d): Failin hem kamu görevlisi olması hem de görevinden gelen otoriteyi kötüye kullanması gerekir. * Üstsoy, altsoy veya eşe karşı işlenmesi (TCK 109/3-e): Yakın akrabalık ilişkisinden faydalanılarak işlenmesi. * Çocuğa ya da beden veya ruh bakımından kendini savunamayacak durumda bulunan kişiye karşı işlenmesi (TCK 109/3-f): Çocuk (18 yaş altı) veya ağır hastalık, akıl zayıflığı gibi durumlar. * Ekonomik Kayba Neden Olma (TCK 109/4): Suçun mağdurun ekonomik bakımdan önemli bir kaybına neden olması halinde, ayrıca bin güne kadar adli para cezasına hükmolunur. * Cinsel Amaçla İşlenmesi (TCK 109/5): Suçun cinsel amaçla işlenmesi halinde, yukarıdaki fıkralara göre verilecek cezalar yarı oranında artırılır. Amacın gerçekleştirilmesi şart değildir, cinsel saikle hareket edilmesi yeterlidir. * Kasten Yaralama Neticesi Sebebiyle Ağırlaşmış Hal (TCK 109/6): Suçun işlenmesi amacıyla veya sırasında kasten yaralama suçunun neticesi sebebiyle ağırlaşmış hallerinin (TCK 87) gerçekleşmesi durumunda, ayrıca kasten yaralama suçuna ilişkin hükümler uygulanır. İlgili Kanun Maddesi: 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu m.109, m.6, m.24, m.25, m.26, m.87. İlgili Mahkeme Kararı: Yargıtay Ceza Genel Kurulu 2017/248 E. , 2020/160 K.; Yargıtay Ceza Genel Kurulu 2016/1414 E. , 2020/101 K.; Yargıtay Ceza Genel Kurulu 2017/827 E. 2020/100 K. (kadimhukuk.com.tr/makale/kisiyi-hurriyetinden-yoksun-kilma-cezasi/)