5411 sayılı Bankacılık Kanunu'nun 160. maddesinde düzenlenen bankacılık zimmeti suçunda, basit zimmet ile nitelikli zimmet arasındaki ayrımı ve bu ayrımın hile unsurunun niteliği ile ilişkisini Yargıtay'ın istikrarlı uygulamaları çerçevesinde tartışınız.

Yargı Pusulası bilgi merkezi soru-cevap kaydı #310141

Bankacılık zimmeti suçunda basit zimmet (m.160/1) ve nitelikli zimmet (m.160/2) ayrımı, fiilin işlenişindeki 'hile' unsurunun niteliğine göre yapılır. Yargıtay Ceza Genel Kurulu'nun (2014/272 E., 2014/549 K. ve 2017/124 E., 2020/36 K.) kararlarında bu ayrım detaylandırılmıştır. Nitelikli zimmet, zimmetin açığa çıkmamasını sağlamaya yönelik hileli davranışlarla işlenmesi halidir. Burada aranan hile, basit bir yalanın ötesinde, aldatıcı nitelikte, yoğun ve ustaca olmalı, mağdurun (bankanın denetim mekanizmalarının) denetleme olanağını ortadan kaldırmalıdır. Zimmetin, banka içi kayıtların olağan bir denetimi, araştırma ve karşılaştırılması suretiyle kolayca ve kesin bir biçimde ortaya çıkarılabilecek durumda olması halinde fiil basit zimmettir. Ancak, hileli davranışlar, zimmetin veya miktarının ilk bakışta anlaşılmasını önleyecek, uzmanlık gerektiren araştırmalarla ortaya çıkacak nitelikte ise nitelikli zimmet oluşur. Uygulamada, sahte imza atılması (aldatıcı nitelikteyse), kurum içi ve dışı makbuzların farklı düzenlenmesi, belgelerin yok edilmesi gibi yöntemler nitelikli zimmete işaret eder. Gişe limitinin üzerinde işlemle mal edinme ise basit zimmet olarak kabul edilir.