Danıştay 13. Dairesi'nin 2015/2688 E. sayılı kararında, davacının, davalının karar düzeltme dilekçesine verdiği cevap dilekçesi içinde süresi geçtikten sonra 'katılma yoluyla karar düzeltme' isteminde bulunamayacağı belirtilmiştir. Bu kararı, İYUK m. 48/3'te düzenlenen 'katılma yoluyla temyiz' ile İYUK m. 54'te düzenlenen 'karar düzeltme' kanun yollarının nitelikleri arasındaki fark açısından açıklayınız. Kanun koyucu neden temyiz için tanıdığı bu imkanı, karar düzeltme için tanımamıştır?
Danıştay'ın bu kararı, 'katılma yoluyla kanun yoluna başvurma' imkanının, kanunda açıkça düzenlenmediği sürece kıyasen diğer kanun yollarına uygulanamayacağını gösteren önemli bir içtihattır. Bu durumun temelinde, 'temyiz' ile 'karar düzeltme' kanun yolları arasındaki nitelik farkları yatar: 1. **Kanun Yollarının Niteliği:** - **Temyiz (İYUK m. 46):** İlk derece mahkemesi kararının hukuka uygunluğunun denetlendiği 'olağan' bir kanun yoludur. - **Karar Düzeltme (İYUK m. 54):** Danıştay'ın temyiz incelemesi sonucu verdiği kararlara karşı, kanunda sınırlı olarak sayılmış çok istisnai hallerde başvurulabilen 'olağanüstü' bir kanun yoludur. Amacı, ilk derece mahkemesi kararını değil, bizzat Danıştay'ın kendi kararındaki bariz hataları düzeltmektir. 2. **Yasal Düzenleme:** - **Katılma Yoluyla Temyiz:** İYUK m. 48/3'te açıkça ve özel olarak düzenlenmiştir. Kanun koyucu, temyiz aşaması için bu hakkı bilinçli olarak tanımıştır. - **Katılma Yoluyla Karar Düzeltme:** İYUK m. 54 veya 55'te veya kanunun başka bir yerinde 'katılma yoluyla karar düzeltme' diye bir kurum düzenlenmemiştir. 3. **Kıyas Yasağı:** Kanun yollarına ve sürelere ilişkin hükümler, kamu düzenine ilişkin olup, istisnai niteliktedir. Bu nedenle, bu hükümlerin kıyasa yol açacak şekilde genişletici yorumlanması mümkün değildir. Kanun koyucunun bir kanun yolu (temyiz) için özel olarak getirdiği bir imkanın, açık bir hüküm olmadan başka bir kanun yoluna (karar düzeltme) kıyasen uygulanması, bu temel usul ilkesine aykırı olur. **Neden Bu İmkan Tanınmamıştır?** Kanun koyucunun bu imkanı karar düzeltme için tanımamasının muhtemel nedenleri şunlardır: - **Olağanüstü Niteliği:** Karar düzeltme, zaten çok istisnai bir yoldur. Bu yolun kapsamının 'katılma' gibi bir yöntemle daha da genişletilmesi, kararların kesinleşmesini geciktirecek ve hukuki istikrarı bozacaktır. - **Usul Ekonomisi:** Temyizde tarafların tüm iddialarının tek seferde incelenmesi usul ekonomisine hizmet ederken, zaten incelenmiş bir karara karşı istisnai olarak gidilen bir yolda yeni bir 'katılma' süreci başlatmak, yargılamayı gereksiz yere uzatacaktır. Bu nedenlerle Danıştay, İYUK m. 48/3'teki hükmün karar düzeltme aşamasında uygulanamayacağına ve süresi geçtikten sonra cevap dilekçesiyle karar düzeltme istenemeyeceğine isabetli bir şekilde karar vermiştir. (Bkz: Danıştay 13. Daire E: 2015/2688, K: 2015/3794)