CMK madde 288'in 'hukuka aykırılık' tanımı ile AİHM'in Yüksel Yalçınkaya kararındaki 'kanunilik' (AİHS m.7) ve 'adil yargılanma' (AİHS m.6) ilkelerinin ihlali tespitleri arasında nasıl bir korelasyon bulunmaktadır? Bu korelasyon, temyiz denetimini nasıl etkilemelidir?

Yargı Pusulası bilgi merkezi soru-cevap kaydı #308734

CMK madde 288'deki 'hukuka aykırılık' tanımı (bir hukuk kuralının uygulanmaması veya yanlış uygulanması), AİHM'in Yüksel Yalçınkaya kararındaki AİHS madde 6 ve 7 ihlalleri ile güçlü bir korelasyon içindedir. 1. **AİHS m.7 (Kanunilik) ve CMK 288 (Hukuka Aykırılık):** Yüksel Yalçınkaya kararı, ulusal mahkemelerin ByLock kullanımını terör örgütü üyeliği için neredeyse otomatik bir suç karinesi olarak kabul etmesinin, suçun maddi ve manevi unsurları bireyselleştirilmeden, kanunun aşırı geniş ve öngörülemez bir şekilde yorumlanması olduğunu tespit ederek AİHS m.7'yi ihlal etmiştir. Bu durum, CMK madde 288 anlamında 'bir hukuk kuralının yanlış uygulanması' veya 'geniş yorumlanması' nedeniyle doğrudan bir 'hukuka aykırılık' teşkil eder. AİHM'in kanunilik ilkesinin ihlali tespiti, aynı zamanda ulusal hukukun uygulanmasında bir aykırılık olduğunun göstergesidir. 2. **AİHS m.6 (Adil Yargılanma) ve CMK 288 (Hukuka Aykırılık):** AİHM, ByLock verilerinin elde edilişi, güvenilirliği, savunmaya sunulmaması, bağımsız inceleme taleplerinin reddi ve tutarsızlık iddialarının cevapsız bırakılmasını AİHS m.6 ihlali olarak tespit etmiştir. Bu usulî eksiklikler ve savunma haklarının kısıtlanması, CMK madde 288'deki 'hukuka aykırılık' tanımının bir parçası olan 'yargılama hukukuna ilişkin kuralların yanlış uygulanması veya hiç uygulanmaması' anlamına gelir. Özellikle delillerin hukuka aykırı yöntemlerle elde edilmesi (CMK 289/1-i) mutlak bozma nedeni olup, adil yargılanma hakkının temel bir unsurudur. **Temyiz Denetimine Etkisi:** Bu korelasyon, Türk Yargıtayı'nın CMK 288 ve 289 kapsamındaki temyiz denetiminde, AİHM'in Yüksel Yalçınkaya kararındaki tespitlerini göz ardı edemeyeceği anlamına gelir. AİHM'in ihlal tespitleri, ulusal mahkeme kararlarının CMK 288 anlamında 'hukuka aykırı' olduğunu teyit ettiğinden, Yargıtay'ın bu kararların bozulmasına hükmetmesi gerekecektir. Anayasa'nın 90/5 maddesi uyarınca AİHS ve AİHM kararlarının bağlayıcılığı, bu zorunluluğu pekiştirmektedir. Aksi takdirde, Yargıtay kendi hukuka uygunluk denetimi görevini eksik yerine getirmiş olacaktır.