HMK madde 326'da düzenlenen 'yargılama giderlerinden sorumluluk' ilkesini açıklayınız. Davada iki taraftan her birinin kısmen haklı çıkması durumunda giderlerin paylaştırılması nasıl yapılır?

HMK madde 326, yargılama giderlerinden kimin sorumlu olacağını düzenleyen temel hükümdür. Maddenin birinci fıkrasına göre, 'Kanunda yazılı hâller dışında, yargılama giderlerinin, aleyhine hüküm verilen taraftan alınmasına karar verilir.' (HMK m. 326/1). Bu, davanın tamamen kaybeden tarafın yargılama giderlerini ödemesi gerektiği genel kuralıdır. Ancak, davanın kısmen kabul edilmesi veya reddedilmesi gibi durumlarda, 'Davada iki taraftan her biri kısmen haklı çıkarsa, mahkeme, yargılama giderlerini tarafların haklılık oranına göre paylaştırır.' (HMK m. 326/2). Bu ilke, 'kısmi haklılık' durumunda adaleti sağlamayı amaçlar. Örneğin, davacı 100 birim talep etmiş, mahkeme 60 birim kabul etmişse, davacı %60 haklı, davalı %40 haklı kabul edilir ve yargılama giderleri bu oranlara göre paylaştırılır. Vekalet ücreti de bu oranlar üzerinden hesaplanır. Yargıtay 3. Hukuk Dairesi'nin 2017/3064 E., 2017/18394 K. sayılı kararında da bu ilke vurgulanmıştır. Eğer aleyhine hüküm verilenler birden fazla ise mahkeme yargılama giderlerini, bunlar arasında paylaştırabileceği gibi, müteselsilen sorumlu tutulmalarına da karar verebilir (HMK m. 326/3). Bu hükümler, yargılama giderlerinin adil ve orantılı bir şekilde dağıtılmasını temin eder.