CMK madde 289'da sayılan 'hukuka kesin aykırılık halleri' nelerdir? Bu hallerin temyiz incelemesi açısından özel önemi nedir?

CMK madde 289, hükmün hukuka aykırı olması nedeninin, bazı durumlarda 'hukuka kesin aykırılık halleri' olarak kabul edildiği durumları düzenler. Bu haller, yargılamanın temel ilkelerine o kadar aykırıdır ki, hükmün mutlak surette bozulmasını gerektirir ve temyiz incelemesi sırasında re'sen (kendiliğinden) gözetilirler. Bu haller şunlardır (CMK m. 289/1): a) Mahkemenin kanuna aykırı olarak kurulması. b) Hakimlik görevini yapmaktan kanun gereği yasaklanmış hakimin hükme katılması. c) Geçerli şüphe nedeniyle hakkında ret istemi ileri sürülmüş ve bu istem kabul edilmiş hakimin hükme katılması veya bu istemin kanuna aykırı olarak reddedilerek hakimin hükme katılması. d) Mahkemenin görevli ve yetkili olmasına rağmen davaya bakmaktan çekinmesi veya görev ve yetkisine aykırı olarak davaya bakması. e) Cumhuriyet savcısı veya duruşmada hazır bulunması gereken diğer kişilerin yokluğunda duruşma yapılması. f) Aleniyet ilkesine aykırı olarak kapalı duruşma yapılması. g) Hükmün, açıklanmasının duruşmada yapılmaması gereken bir konuda veya kanuna aykırı olarak açıklanması. h) Hüküm için önemli olan hususlarda mahkeme kararı veya Cumhuriyet savcısının yazılı düşüncesi bulunmadan hüküm kurulması. i) Hükme esas alınan delillerin hukuka aykırı yöntemlerle elde edilmesi. Bu hallerin temyiz incelemesi açısından özel önemi şudur: Temyiz dilekçesinde belirtilmese dahi, Yargıtay bu hallerin varlığını re'sen inceler ve tespit ettiği takdirde hükmü mutlak surette bozar. Bu durum, yargılama temel güvencelerinin korunmasını ve hukukun üstünlüğünün sağlanmasını amaçlar. Ceza Genel Kurulu'nun 2019/302 sayılı kararında da bu hallerin denetim kapsamı arasında olduğu belirtilmiştir.