İYUK madde 45'e göre istinaf kanun yolunun kapsamı ve istinaf başvurusuna tabi olmayan kararlar nelerdir? Anayasa Mahkemesi'nin bu maddedeki son iptal kararının etkisini açıklayınız.

Yargı Pusulası bilgi merkezi soru-cevap kaydı #308665

İYUK madde 45'e göre, idare ve vergi mahkemelerinin kararlarına karşı, başka kanunlarda farklı bir kanun yolu öngörülmüş olsa dahi, mahkemenin bulunduğu yargı çevresindeki bölge idare mahkemesine, kararın tebliğinden itibaren otuz gün içinde istinaf yoluna başvurulabilir (İYUK m. 45/1). Ancak, maddenin ikinci cümlesinde bazı kararlar istinaf başvurusuna tabi olmaktan çıkarılmıştır: 'konusu beş bin Türk lirasını geçmeyen vergi davaları, tam yargı davaları ve idari işlemlere karşı açılan iptal davaları hakkında idare ve vergi mahkemelerince verilen kararlar kesin olup, bunlara karşı istinaf yoluna başvurulamaz.' Bu kısım, 'Not' ibaresiyle belirtildiği üzere Anayasa Mahkemesi'nin 21.12.2023 tarihli ve E:2023/81, K:2023/184 sayılı kararıyla iptal edilmiştir. İptal kararı, Resmi Gazete'de yayım tarihinden itibaren 9 ay sonra yürürlüğe girecektir. Bu iptal, değeri düşük davalarda istinaf yolunu kapatan düzenlemenin, hak arama hürriyetini kısıtladığı ve adil yargılanma hakkına aykırılık teşkil ettiği gerekçesiyle kaldırıldığı anlamına gelmektedir. Böylece, belirli parasal sınırlar altındaki idari davalar için de istinaf yolu açılacak ve kararların denetimi genişleyecektir (İYUK m. 45/1).