İYUK madde 53'te düzenlenen yargılamanın yenilenmesi (kararın düzeltilmesi) sebepleri nelerdir? Özellikle Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi kararlarına dayalı yargılamanın yenilenmesi imkanını açıklayınız.

Yargı Pusulası bilgi merkezi soru-cevap kaydı #308664

İYUK madde 53'e göre, Danıştay ile bölge idare, idare ve vergi mahkemelerinden verilen kararlar hakkında belirli sebeplerle yargılamanın yenilenmesi istenebilir. Bu sebepler şunlardır: zorlayıcı sebepler veya lehine karar verilen tarafın eylemiyle elde edilemeyen bir belgenin karardan sonra ele geçirilmesi; karara esas alınan belgenin sahteliğine hükmedilmiş olması; karara esas alınan bir ilam hükmünün kesinleşen bir mahkeme kararıyla bozulması; bilirkişinin kasıtla gerçeğe aykırı beyanda bulunduğunun mahkeme kararıyla belirlenmesi; lehine karar verilen tarafın karara etkisi olan bir hile kullanmış olması; vekil veya kanuni temsilci olmayan kimselerle davanın görülüp karara bağlanmış bulunması; çekinmeye mecbur olan başkan, üye veya hakimin katılmasıyla karar verilmiş olması; tarafları, konusu ve sebebi aynı olan bir dava hakkında verilen karara aykırı yeni bir kararın verilmesine neden olabilecek kanuni bir dayanak yokken, aynı mahkeme yahut başka bir mahkeme tarafından önceki ilamın hükmüne aykırı bir karar verilmiş bulunması (İYUK m. 53/1-a-h). En önemli sebeplerden biri ise, 'hükmün, İnsan Haklarını ve Ana Hürriyetleri Korumaya Dair Sözleşmenin veya eki protokollerin ihlâli suretiyle verildiğinin, Avrupa İnsan Hakları Mahkemesinin kesinleşmiş kararıyla tespit edilmiş olması' veya AİHM'e yapılan başvuru hakkında dostane çözüm ya da tek taraflı deklarasyon sonucunda düşme kararı verilmesidir (İYUK m. 53/1-ı). Bu son fıkra, AİHM kararlarının iç hukuktaki bağlayıcılığı ve yargılamaların adil yargılanma ilkesine uygun hale getirilmesi amacıyla getirilmiş önemli bir güvencedir. Yargılamanın yenilenmesi süresi, AİHM kararının kesinleştiği tarihten itibaren bir yıldır (İYUK m. 53/3).