İYUK'ta yer alan ivedi yargılama usulü (İYUK m. 20/A) ve merkezi ve ortak sınavlara ilişkin yargılama usulü (İYUK m. 20/B) arasındaki temel farklar nelerdir? Bu usullerin getirilme amacı nedir?

İYUK madde 20/A ve 20/B, belirli dava türlerinde yargılama sürelerini kısaltmak ve uyuşmazlıkları hızla çözüme kavuşturmak amacıyla getirilmiş özel yargılama usulleridir. Temel farklar şunlardır: 1. **Uygulama Alanı:** İvedi yargılama usulü (İYUK m. 20/A) ihale işlemleri (yasaklama kararları hariç), acele kamulaştırma, Özelleştirme Yüksek Kurulu kararları, Turizmi Teşvik Kanunu'na göre satış/tahsis/kiralama, Çevre Kanunu'na göre ÇED kararları ve Afet Riski Altındaki Alanların Dönüştürülmesi Kanunu'na göre Cumhurbaşkanı kararlarında uygulanır. Merkezi ve ortak sınavlara ilişkin yargılama usulü (İYUK m. 20/B) ise Milli Eğitim Bakanlığı ile ÖSYM tarafından yapılan merkezi ve ortak sınavlar, bunlara ilişkin iş ve işlemler ile sınav sonuçları hakkında açılan davalarda uygulanır. 2. **Dava Açma Süresi:** İvedi yargılamada 30 gün, merkezi ve ortak sınavlarda 10 gündür. 3. **Savunma Süresi:** İvedi yargılamada 15 gün (bir defaya mahsus 15 gün uzatılabilir), merkezi ve ortak sınavlarda 3 gün (bir defaya mahsus 3 gün uzatılabilir). 4. **Karar Verme Süresi:** İvedi yargılamada dosya tekemmülünden itibaren en geç 1 ay, merkezi ve ortak sınavlarda en geç 15 gün. 5. **Temyiz Süresi:** İvedi yargılamada 15 gün, merkezi ve ortak sınavlarda 5 gün. 6. **Temyiz Kararı Verme Süresi:** İvedi yargılamada en geç 2 ay, merkezi ve ortak sınavlarda en geç 15 gün. 7. **İstinaf Yolu:** İvedi yargılama usulüne tabi davalarda istinaf yolu kapalıdır. Merkezi ve ortak sınavlarda istinaf yolu tamamen kaldırılmıştır. Bu usullerin getirilme amacı, kamu hizmetlerinin hızlı ve etkin bir şekilde yürütülmesi ile sınav gibi hassas konulardaki uyuşmazlıkların ivedilikle giderilmesidir (İYUK m. 20/A, 20/B).