Bir iptal davasında, dava konusu idari işlemin hangi yönlerden hukuka aykırılık denetimine tabi tutulacağını İYUK m. 2/1-a'ya göre sayarak her bir unsuru kısaca açıklayınız.

Yargı Pusulası bilgi merkezi soru-cevap kaydı #308616

İYUK m. 2/1-a'ya göre, idari işlemler hakkında açılan iptal davalarında mahkeme, işlemi beş unsur yönünden hukuka uygunluk denetimine tabi tutar. Bu unsurlar şunlardır: 1. **Yetki:** İdari işlemin, kanunla o işlemi yapmaya yetkili kılınmış idari makam veya kamu görevlisi tarafından yapılıp yapılmadığıdır. Yetki unsuru kamu düzenindendir ve davanın her aşamasında re'sen incelenir. Yetkisiz bir makamca yapılan işlem, diğer tüm unsurları hukuka uygun olsa bile iptal edilir. 2. **Şekil (Usul):** İdari işlemin, kanunun öngördüğü usul ve şekil kurallarına uyularak yapılıp yapılmadığıdır. Örneğin, bir işlemden önce ilgili kurullardan görüş alınması gerekiyorsa bu görüşün alınmaması veya yazılı yapılması gereken bir işlemin sözlü yapılması şekil unsuruna aykırılık oluşturur. 3. **Sebep:** İdareyi o işlemi yapmaya iten, işlemden önce gelen hukuki veya fiili etkendir. İdarenin gösterdiği sebebin gerçek, hukuka uygun ve işlemi yapmaya yeterli olması gerekir. Mahkeme, idarenin gösterdiği sebebin varlığını ve hukuki niteliğini denetler. 4. **Konu:** İşlemin kendisinin yarattığı hukuki sonuçtur. Yani işlemin içeriğidir. Konunun hukuken ve fiilen imkansız olmaması, kanuna aykırı olmaması gerekir. Örneğin, ölmüş bir memurun görevden alınması işlemi konu bakımından sakattır. 5. **Maksat (Amaç):** İdari işlemin nihai amacıdır. Her idari işlemin nihai amacı 'kamu yararı'dır. İdari işlem, kamu yararı dışında, idarenin veya kamu görevlisinin özel bir amacı (siyasi, kişisel kin, birini kayırma vb.) için tesis edilmişse, maksat unsuru yönünden hukuka aykırı olur ve iptal edilir. Buna 'yetki saptırması' denir. (Kaynak: 2577-sayili-idari-yargilama-usulu-kanunu-(iyuk).html, Madde 2)