HMK m. 145'in ikinci cümlesi '...süresinde ileri sürülememesi ilgili tarafın kusurundan kaynaklanmıyorsa, mahkeme o delilin sonradan gösterilmesine izin verebilir.' demektedir. Bu 'kusurdan kaynaklanmama' haline ne gibi durumlar örnek gösterilebilir?
Tarafların kusurundan kaynaklanmayan ve delilin süresinde ileri sürülememesine neden olan hallere şunlar örnek gösterilebilir: 1) Delilin Sonradan Ortaya Çıkması: Yargılama başladıktan sonra varlığı ortaya çıkan bir belge veya olay (örneğin, davanın açılmasından sonra düzenlenen bir resmi rapor). 2) Tarafın Varlığından Haberdar Olmadığı Delil: Tarafın, dilekçeler teatisi aşamasında varlığından haberdar olmadığı, ancak tahkikat sırasında öğrendiği bir delil. 3) Resmi Makamlardan Kaynaklanan Gecikme: Tarafın süresinde talep etmesine rağmen, bir kamu kurumundan veya üçüncü bir kişiden gelecek olan belgenin, o kurumun/kişinin geciktirmesi nedeniyle mahkemeye süresinde sunulamaması. 4) Mücbir Sebep: Tarafın veya vekilinin, delili sunmasını engelleyen hastalık, doğal afet gibi elde olmayan bir nedenle süreyi kaçırması. Bu gibi durumlarda taraf, mazeretini ispatlayarak mahkemeden delili sunmak için izin isteyebilir. (HMK m. 145 ve gerekçesi)