4857 sayılı İş Kanunu m. 25/son fıkrası, haklı nedenle işten çıkarılan işçinin işe iade davası açabileceğini düzenlemiştir. Haklı nedenle fesihte savunma alınması zorunluluğu olmamasına rağmen, işçinin açtığı işe iade davasında mahkeme neyi denetleyecektir? Savunma alınmaması feshin geçersizliği sonucunu doğurur mu?

Haklı nedenle fesihte (İ.K. m. 25) savunma alınması zorunluluğu yoktur (YİBK, E. 2017/9, K. 2018/10). Dolayısıyla, işçinin açtığı işe iade davasında, salt savunmasının alınmamış olması feshin geçersizliği sonucunu doğurmaz. Mahkeme, bu davada feshin usul yönünü (savunma alınıp alınmadığını) değil, esas yönünü denetleyecektir. Yani, işverenin dayandığı haklı nedenin (örneğin devamsızlığın veya ahlaka aykırı davranışın) gerçekten var olup olmadığını, kanunda belirtilen şartları taşıyıp taşımadığını ve feshin süresinde (6 iş günü içinde) yapılıp yapılmadığını inceler. Eğer mahkeme, işverenin dayandığı haklı nedenin mevcut olmadığına veya kanıtlanamadığına karar verirse, feshin geçersizliğine ve işçinin işe iadesine hükmeder. Yani denetim, feshin maddi gerekçesinin doğruluğu üzerinde yoğunlaşır. (4857 S.K. m. 25/son; YİBK, E. 2017/9, K. 2018/10)