5271 sayılı CMK m. 193/1 'sanık hazır olmaksızın duruşma yapılamayacağı' kuralını koymuştur. Yargıtay Ceza Genel Kurulu'nun 2016/1-329 E. sayılı kararında atıf yapılan CMK hükümleri çerçevesinde bu kuralın istisnaları nelerdir?
CMK m. 193/1'deki 'duruşmada hazır bulunma' kuralının temel istisnaları şunlardır: 1) Mahkûmiyet Dışında Bir Karar Verilmesi: Toplanan delillere göre sanık hakkında mahkûmiyet dışında (beraat, ceza verilmesine yer olmadığı, davanın düşmesi gibi) bir karar verilmesi gerektiği kanısına varılırsa, sorgusu yapılmamış olsa da dava yokluğunda bitirilebilir (CMK m. 193/2). 2) Sanığın Savuşması veya Oturuma Gelmemesi: Önceden sorguya çekilmiş olan sanık, duruşmadan savuşur veya ara vermeyi izleyen oturuma gelmezse ve artık hazır bulunmasına mahkemece gerek görülmezse, dava yokluğunda bitirilebilir (CMK m. 194/2). 3) Sadece Adli Para Cezası/Müsadere Gerektiren Suçlar: Suç, yalnızca veya birlikte adli para cezasını veya müsadereyi gerektiriyorsa, sanık gelmese bile duruşma yapılabilir (CMK m. 195). 4) Duruşma Düzeninin Bozulması: Davranışları nedeniyle duruşmanın düzenini tehlikeye sokan sanık, salondan çıkarılabilir ve mahkeme, savunması açısından zorunlu görmezse oturumu yokluğunda sürdürebilir (CMK m. 204). 5) Tanık Dinlenirken Çıkarılma: Sanığın yüzüne karşı bir tanığın gerçeği söylemeyeceğinden endişe edilirse, dinleme sırasında sanık salondan çıkarılabilir (CMK m. 200). (YCGK, E. 2016/1-329, K. 2016/251)