HMK m.140/5'e göre, ön incelemede taraflara dilekçelerinde gösterdikleri belgeleri sunmaları için verilen iki haftalık kesin sürenin yaptırımı nedir? Bir tarafın, bu kesin süre içinde sunmadığı bir belgeyi daha sonra HMK m. 145'e dayanarak 'yargılamayı geciktirme amacı taşımadığı' gerekçesiyle sunması mümkün müdür?

HMK m.140/5'e göre, verilen iki haftalık kesin süre içinde dilekçede gösterilen belgelerin sunulmamasının veya başka yerden getirtilmesi için gerekli açıklamanın yapılmamasının yaptırımı, 'o delile dayanmaktan vazgeçilmiş sayılması'dır. Bu, kesin bir sonuçtur. Bir tarafın, HMK m.140/5 uyarınca verilen kesin süreye uymayarak sunmadığı bir belgeyi, daha sonra HMK m. 145'in 'yargılamayı geciktirme amacı taşımama' istisnasına dayanarak sunması kural olarak mümkün değildir. Yargıtay içtihatları (örn. YHGK 2017/2626 E.), HMK m.145'in, HMK m.140/5'in kesin yaptırımını bertaraf eden bir yol olarak kullanılamayacağını vurgulamaktadır. m. 145'teki istisna, daha çok tarafın kusuru olmaksızın belgenin temin edilememesi veya belgenin varlığının sonradan öğrenilmesi gibi olağanüstü durumlar için öngörülmüştür. Süresinde sunulmayan delile sonradan izin verilmesi, ön inceleme kurumunun ve kesin sürenin amacını boşa çıkarır. (Kaynak: barandogan.av.tr/blog/mevzuat/hmk-madde-145-sonradan-delil-gosterilmesi.html, YHGK 2017/2626 E. kararı)