6100 sayılı HMK'nın 145. maddesi, kanunda belirtilen süreden sonra delil gösterilemeyeceğini kural olarak benimsemekle birlikte, iki istisna getirmektedir. Bu istisnalar nelerdir ve Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nun 2017/7-2097 E., 2017/34 K. sayılı kararında bu istisnalar nasıl yorumlanmıştır?

HMK m. 145'e göre delillerin sonradan gösterilebilmesinin istisnaları şunlardır: 1) Delilin sonradan ileri sürülmesinin yargılamayı geciktirme amacı taşımaması, 2) Delilin süresinde ileri sürülememesinin ilgili tarafın kusurundan kaynaklanmaması. Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nun anılan kararında (karşı oyda belirtilen görüşlerin aksine çoğunluk görüşü), bu istisnaların geniş yorumlanamayacağı vurgulanmıştır. Kurul, dilekçeler teatisi (dava, cevap vb.) aşamasında herhangi bir delil bildirmeyen veya sadece belirli delillere dayanan tarafın, tahkikatın ilerleyen aşamalarında HMK m. 145'e dayanarak yeni bir delil türü (örneğin yemin) ileri süremeyeceğini kabul etmiştir. Karara göre 145. maddedeki istisna, daha çok tarafın kusuru olmaksızın elde edemediği veya varlığından haberdar olmadığı ve sonradan ortaya çıkan deliller için geçerlidir. Savunmasını diğer delillerle ispatlayamayan tarafın, son aşamada yemin deliline başvurmasının 'yargılamayı geciktirme amacı taşımadığı' gerekçesiyle kabul edilmesi, HMK'nın öngördüğü kesitli yargılama ve delillerin zamanında sunulması ilkesine aykırı bulunmuştur. (YHGK, E. 2017/7-2097, K. 2017/34)