Yargıtay 10. Hukuk Dairesi'nin 06.03.2017 tarihli, 2017/477 E., 2017/1782 K. sayılı kararını, "yersiz ödenen aylıkların tahsili"ne yönelik itirazın iptali davalarında Sosyal Güvenlik Kurumu'nun (SGK) yetkili mahkemesi ve ispat yükü açısından değerlendiriniz. Özellikle "eylemli birlikte yaşama" olgusunun tespiti için yapılması gereken araştırmaları belirtiniz.

Bu karar, SGK'nın yersiz ödenen ölüm aylıklarının tahsiline yönelik itirazın iptali davasına ilişkindir. Davanın yasal dayanağı, boşandığı eşiyle fiilen birlikte yaşadığı belirlenenlerin aylıklarının kesilmesi ve ödenen tutarların geri alınmasını düzenleyen 5510 sayılı Kanun'un 56. maddesidir. Kararda, bu tür davalarda "eylemli birlikte yaşama" olgusunun tüm açıklığıyla ortaya konulması gerektiği vurgulanmıştır. Bunun tespiti için yapılması gereken araştırmalar şunlardır: * Muhtarlıktan ikametgah senetleri, Nüfus Müdürlüklerinden nüfus kayıt örnekleri ve yerleşim yeri/diğer adres belgeleri. * Adres değişiklik ve nakillerine ilişkin bilgiler. * Su, elektrik, telefon aboneliklerinin kimin adına ve hangi adreste tesis edildiği. * Seçmen bilgi kayıtları. * Resmi/özel kurum ve kuruluşlara verilen belgelerde yer alan adresler. * Medula sistemindeki adres kayıtları. * Eşlerin boşanma sebebi, velayet, çocukla kişisel ilişki, nafaka, tazminat hükümlerinin nasıl yerine getirildiği. * Kayıtlı olunan bölge/bölgeler yönünden geniş kapsamlı kolluk araştırması. * Mahalle muhtar ve azalarının tanık sıfatıyla bilgi ve görgülerine başvurulması. * Kurum işlemine dayanak tutanakları tutan görevlilerin dinlenilmesi. Mahkemece eksik inceleme ve araştırma sonucu karar verilmesi bozma nedeni sayılmıştır. Ayrıca, yetkili mahkeme olarak SGK Başkanlığının bulunduğu Ankara İş Mahkemeleri veya işlemleri yürüten şubenin bulunduğu yer mahkemelerinin yetkili olduğu belirtilmiştir (5521 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu m.5, 15, 6100 sayılı Kanun m.6, 14).