Hukuk Muhakemeleri Kanunu (HMK) m.33'teki "Hâkim, Türk hukukunu resen uygular" ilkesinin kapsamı nedir? Özellikle bu ilkenin yabancı hukukun uygulanmasıyla ilişkisini ve kamu düzenine ilişkin hususlardaki önemini değerlendiriniz.

HMK m.33'teki "Hâkim, Türk hukukunu resen uygular" ilkesi, hâkimin yargılamada tarafların ileri sürdüğü maddi vakıalara uygun hukuki normları kendiliğinden bulup uygulamasını ifade eder (*iura novit curia*). 'Türk hukuku' terimi, kanunların yanı sıra mevzuatı, örf ve adet hukukunu ve Türkiye Cumhuriyeti'nin taraf olduğu uluslararası sözleşmeleri de kapsar. Bu ilke hem usul hukuku hem de maddi hukuku aynı düzeyde içerir. Yabancı hukukun uygulanması ise HMK m.33'ün gerekçesine göre, 2675 sayılı Milletlerarası Özel Hukuk ve Usul Hukuku Hakkında Kanunda açıkça düzenlenmiş olduğundan ayrı bir konudur. Hâkim Türk kanunlar ihtilâfı kurallarına göre yetkili olan yabancı hukuku da re’sen uygulamakla ödevlidir. Bu ilke, bir sözleşmenin geçerliliği gibi kamu düzenine ilişkin hususların hâkim tarafından re'sen incelenmesini ve buna göre karar verilmesini gerektirir. Örneğin, taşınmaz satış vaadi sözleşmelerinin resmi şekil şartına uygunluğu (BK m.213, TMK m.706) hâkim tarafından re'sen denetlenmelidir (Yargıtay 15. Hukuk Dairesi, Esas: 2017/1135 Karar: 2017/2835).