Yargıtay 12. Hukuk Dairesi'nin 2016/17254 E. sayılı kararında, takip dayanağı bonoda 'X İcra Daireleri yetkilidir' şeklinde bir kayıt bulunmasına rağmen, bu yetki kaydı neden geçersiz kabul edilmiştir? Bu durumda yetkili icra dairesi nasıl belirlenmelidir?

Bonodaki yetki kaydı, HMK m.17'de düzenlenen yetki sözleşmesi hükümlerine tabi olduğu için geçersiz kabul edilmiştir. HMK m.17, yetki sözleşmesi yapma hakkını sadece 'tacirler veya kamu tüzel kişileri' ile sınırlandırmıştır. Karara konu olayda, bononun keşidecisi ve lehtarı gerçek kişidir ve dosyada bu kişilerin tacir olduğuna dair bir belge bulunmamaktadır. Taraflar tacir olmadığı için, aralarındaki yetki sözleşmesi niteliğindeki bu kayıt geçersizdir. Bu durumda yetkili icra dairesi, bono için geçerli olan genel ve özel yetki kurallarına göre belirlenir. Bunlar: 1) Borçlunun yerleşim yeri icra dairesi (HMK m.6 - genel yetki). 2) Bononun ödeme yeri icra dairesi; eğer ödeme yeri belirtilmemişse tanzim yeri ödeme yeri sayılır (TTK m.777/3). 3) Bononun tanzim edildiği yer icra dairesi (İİK m.50/1). Somut olayda, takibin başlatıldığı yer bu kurallara uymadığı için, mahkemenin yetki itirazını kabul etmesi gerektiğine karar verilmiştir (Kaynak: barandogan.av.tr/blog/mevzuat/hmk-madde-6-genel-yetkili-mahkeme.html).