AYM'nin 'Hasan Sarıcı' kararında, sanığın mahkumiyetine dayanak yapılan fiillerin (sendika üyeliği, gazete aboneliği) 'örgütsel içeriklerinin' ortaya konulamadığı gerekçesiyle kanunilik ilkesinin ihlal edildiğine karar verilmiştir. Buna karşın 'Yahya Turgut' kararında ise, sanığın 'örgüt içi tayine tabi yönetici' olması ve 'milat sonrası' eylemleri, fiillerin örgütsel içeriği için yeterli görülmüştür. Bu iki karar ışığında, bir fiilin 'rutin bir sivil toplum faaliyeti' olmaktan çıkıp 'örgütsel bir faaliyet' olarak nitelendirilmesini sağlayan temel ayırt edici kriterler nelerdir?

Yargı Pusulası bilgi merkezi soru-cevap kaydı #30681

AYM'nin 'Hasan Sarıcı' ve 'Yahya Turgut' kararları karşılaştırıldığında, bir fiilin 'rutin faaliyet' olmaktan çıkıp 'örgütsel faaliyet' olarak nitelendirilmesini sağlayan temel ayırt edici kriterlerin şunlar olduğu görülmektedir: 1. **Failin Örgüt İçindeki Konumu ve Rolü:** 'Hasan Sarıcı' kararındaki fail, sıradan bir öğretmen ve üyedir. 'Yahya Turgut' kararındaki fail ise 'örgüt içi tayine tabi yönetici'dir. Hiyerarşik bir konumda olmak, kişinin örgütün amaçlarını ve stratejilerini bildiğine, eylemlerinin kişisel tercihinden çok örgütsel bir misyonun parçası olduğuna dair güçlü bir karine oluşturur. Sıradan bir üyenin fiili bireysel bir tercih olabilirken, yöneticinin fiili örgütsel bir görev olarak kabul edilir. 2. **Fiilin İşlendiği Zaman Dilimi (Milat):** Her iki kararda da fiillerin işlendiği zamanlama önemlidir. 'Milat' olarak kabul edilen 17-25 Aralık 2013 süreci veya 15 Temmuz 2016 darbe girişimi gibi, yapının gerçek yüzünün kamuoyunda ve devlet nezdinde ortaya çıktığı kabul edilen tarihlerden 'sonra' aynı tür faaliyetlere devam etmek, fiilin artık masum bir sivil toplum faaliyeti olmadığını, aksine yapıya bilinçli bir destek ve bağlılık göstergesi olduğunu ortaya koyar. 'Hasan Sarıcı' kararındaki sohbetlere katılma fiilinin 2009 öncesine dayanması, bu fiilin örgütsel niteliğini zayıflatır. 3. **Fiilin Niteliği ve Amacı:** 'Yahya Turgut' kararında failin sadece yönetici olması değil, aynı zamanda 'örgüt adına kurban parası toplamak', 'öğrencilere örgüt propagandası yapmak' ve 'örgüt talimatıyla protesto organize etmek' gibi fiilleri de vardır. Bu fiiller, nitelikleri itibarıyla sendika üyeliği veya gazete aboneliği gibi daha nötr eylemlerden farklıdır ve doğrudan örgütsel bir amaç taşırlar. Sonuç olarak AYM; bir fiilin örgütsel niteliğini değerlendirirken, failin hiyerarşik konumu, eylemin 'milat' sonrası devam edip etmediği ve fiilin kendisinin açıkça örgütsel bir amaç taşıyıp taşımadığı gibi somut ve objektif kriterlere bakmaktadır. (Bkz: AYM Hasan Sarıcı Kararı [GK], B. No: 2018/37695 ve AYM Yahya Turgut Kararı [GK], B. No: 2021/43694)