Vergi kaçakçılığının (VUK m. 359) kara para aklamanın (TCK m. 282) öncül suçu olabileceğini savunan görüş, 'pasifin azalması' yoluyla haksız kazanç elde edildiğini ileri sürmektedir. Bu görüşü, TCK m. 282'nin gerekçesindeki '...ekonomik değerlerin, başka bir suçun işlenmesi suretiyle veya dolayısıyla elde edilmiş olmasıdır' ifadesiyle birlikte değerlendiriniz. Bir gelirin doğrudan doğruya suçtan elde edilmemesi, ancak suç işlenerek 'elde tutulması', TCK m. 282'nin 'kaynaklanma' unsuru için yeterli midir?

Yargı Pusulası bilgi merkezi soru-cevap kaydı #30659

Vergi kaçakçılığının öncül suç olabileceğini savunan görüş, 'haksız kazanç' kavramını geniş yorumlamaktadır. Bu görüşe göre kazanç sadece aktifin artmasıyla değil, aynı zamanda pasifin (borcun) azalmasıyla da oluşur. Vergi, Anayasa m. 73 uyarınca bir 'ödev' olup, tahakkuk ettiğinde devletin alacağı, mükellefin ise borcudur. VUK m. 359'daki fiiller işlenerek bu borcun ödenmemesi, devlete ait olması gereken bir malvarlığı değerinin failin uhdesinde kalmasını sağlar. Bu durum, failin malvarlığında haksız bir artışa (pasif azalması yoluyla) neden olur. TCK m. 282'nin gerekçesindeki '...dolayısıyla elde edilmiş olması' ifadesi bu görüşü destekler niteliktedir. Bu ifadeye göre, malvarlığı değerinin doğrudan suçun işlenmesiyle (örn: hırsızlık) ortaya çıkması şart değildir; suçun bir sonucu olarak failin elinde kalması veya mülkiyetine geçmesi de 'suçtan kaynaklanma' olarak kabul edilebilir. Vergi kaçakçılığı suçunda, ödenmeyen vergi miktarı, VUK m. 359'daki suçun işlenmesi 'dolayısıyla' failin malvarlığında kalmaktadır. Dolayısıyla, gelirin kaynağı başlangıçta meşru olsa da, vergi kaçakçılığı suçu işlenerek 'elde tutulan' kısım, artık meşruiyetini yitirmiş ve 'suçtan kaynaklanan' bir malvarlığı değerine dönüşmüştür. Bu geniş yorum, TCK m. 282'nin amacının, herhangi bir suçtan elde edilen ve ekonomik sisteme girmesi sakıncalı olan tüm değerlerin aklanmasını önlemek olduğu düşüncesine dayanır. (Bkz: sen.av.tr, 'Vergi Kaçakçılığı Kara Para Aklama Suçunun Öncül Suçu Olur Mu?' makalesi)