İYUK m. 48/6 uyarınca temyiz dilekçesindeki harç ve gider eksikliğinin tamamlanması için verilen süreye uyulmaması halinde, 'temyizden vazgeçilmiş sayılma' kararı verilir. İdari Dava Daireleri Genel Kurulu'nun 2010/3334 E. sayılı kararında, posta pulu eksikliğinin süresinde tamamlandığını iddia eden davacının bu iddiasının ve sunduğu delilin (posta çeki fotokopisi) araştırılması gerektiği belirtilerek, alt derece mahkemesinin 'temyiz isteminde bulunulmamış sayılması' kararı bozulmuştur. Bu kararı, usul ekonomisi ve hak arama özgürlüğü ilkeleri bağlamında değerlendiriniz. Mahkemenin, usuli eksikliklere ilişkin karar verirken maddi gerçeği araştırma yükümlülüğü ne ölçüdedir?

İYUK m. 48/6, temyiz başvurusunun harç ve giderlerinin tamamlanması için kesin bir süre öngörerek usul ekonomisini ve yargılamanın süratle ilerlemesini hedefler. Ancak bu kuralın katı bir şekilde uygulanması, Anayasa ile güvence altına alınan hak arama özgürlüğünü zedeleyebilir. İDDK'nın 2010/3334 E. sayılı kararı, bu iki ilke arasında bir denge kurmaktadır. Karar, usuli bir eksikliğin (posta pulunun tamamlanmaması) giderilip giderilmediği konusunda bir ihtilaf çıktığında, mahkemenin sadece şekli bir tespitle yetinmeyip, davacının 'tamamladım' iddiasını ve sunduğu delili araştırması gerektiğini ortaya koymaktadır. Bu, mahkemenin usuli karar verirken dahi maddi gerçeği araştırma yükümlülüğünün bir yansımasıdır. Mahkeme, davacının süresi içinde posta pulunu yatırdığını gösteren bir delil sunması karşısında, bu delili (gerekirse aslını getirtmek suretiyle) incelemeden, eksikliğin giderilmediği varsayımıyla 'temyizden vazgeçilmiş sayılmasına' karar veremez. Bu yaklaşım, usul kurallarının amacının yargılamayı şekilciliğe boğmak değil, adil bir sonuca ulaşmak için bir araç olduğunu gösterir. Dolayısıyla, İDDK kararı, katı usul kurallarının hak arama özgürlüğünü orantısız bir şekilde kısıtlamasının önüne geçen, adil yargılanma hakkını gözeten önemli bir içtihattır. (Bkz: İDDK E: 2010/3334, K: 2012/306)