5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu'nun 79. maddesinde belirtilen 'prim alınması zorunluluğu' ilkesini ve bu primlerin Kurum bütçesine aktarılmasına ilişkin usulü açıklayınız. Bu zorunluluğun hukuki niteliği ve kapsamı nedir?

Yargı Pusulası bilgi merkezi soru-cevap kaydı #305994

5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu'nun 79. maddesi, 'Prim alınması zorunluluğu'nu düzenler ve sosyal güvenlik sisteminin finansmanını güvence altına alır. **1. Prim Alınması Zorunluluğu İlkesi:** * Kanun, kısa ve uzun vadeli sigortalar ile genel sağlık sigortası için, bu Kanunda öngörülen her türlü ödemeler (emekli aylıkları, sağlık hizmetleri, iş kazası/meslek hastalığı ödenekleri vb.) ile yönetim giderlerini karşılamak üzere Kurumun (Sosyal Güvenlik Kurumu) prim almak zorunda olduğunu belirtir. Buna karşılık, ilgililer (işverenler, sigortalılar, Devlet) de prim ödemek zorundadır. * Bu ilke, sosyal güvenlik hakkının bir gereği olarak, sosyal güvenlik sisteminin sürekliliğini ve finansal istikrarını sağlamayı amaçlar. Prim ödeme yükümlülüğü, kamu hukuku niteliğinde bir borç olup, kanundan doğar ve cebri icra yoluyla tahsil edilebilir. **2. Primlerin Kurum Bütçesine Aktarılması Usulü:** * Kurumca tahsil edilen genel sağlık sigortası primleri, tahsil edilmesini müteakip (hemen sonra) doğrudan Kurum bütçesinin genel sağlık sigortası kalemine aktarılır. Bu düzenleme, genel sağlık sigortasının ayrı bir mali yapıya sahip olduğunu ve toplanan primlerin doğrudan sağlık hizmetlerinin finansmanına yönlendirildiğini göstermektedir. **3. Hukuki Niteliği ve Kapsamı:** * **Hukuki Niteliği:** Prim alma ve ödeme zorunluluğu, kamu düzenine ilişkin emredici bir hükümdür. Bu, tarafların iradesiyle ortadan kaldırılamaz veya değiştirilemez bir yükümlülüktür. Sosyal güvenlik primleri, genel vergi niteliğinde olmayıp, belirli bir hizmet veya güvence karşılığında ödenen özel amaçlı mali yükümlülüklerdir. Yasal olarak belirlenen oran ve esaslara göre hesaplanır. * **Kapsamı:** Zorunluluk, Kanun kapsamında sigortalı sayılan tüm kişileri (4/a, 4/b, 4/c) ve onların işverenlerini, ayrıca bazı durumlarda Devlet'i (Madde 81'deki Devlet katkısı gibi) ve isteğe bağlı sigortalıları kapsar. Primler, Kanunun öngördüğü her türlü sosyal sigorta ve genel sağlık sigortası ödemelerini ve Kurumun idari giderlerini karşılamak üzere toplanır. Bu, primlerin yalnızca bireysel hakları değil, aynı zamanda sistemin genel sürdürülebilirliğini de finanse ettiğini göstermektedir.