TCK m.30/3'te düzenlenen 'ceza sorumluluğunu kaldıran veya azaltan nedenlere ait koşulların gerçekleştiği hususunda kaçınılmaz bir hataya düşme' hali nedir? Bu hatanın 'kaçınılmaz' olmasının kriteri nedir? Haksız tahrik bağlamında bir örnek veriniz.
TCK m.30/3, failin, bir hukuka uygunluk nedeninin (örn. meşru savunma) veya kusurluluğu azaltan bir nedenin (örn. haksız tahrik) maddi şartlarının var olduğu konusunda hataya düşmesini düzenler. Bu hatadan yararlanabilmesi için hatanın 'kaçınılmaz' olması gerekir. 'Kaçınılmazlık', failin kişisel özellikleri (bilgisi, eğitimi, tecrübesi) ve olayın koşulları göz önüne alındığında, gereken tüm dikkat ve özeni göstermesine rağmen bu hataya düşmekten kurtulamayacak olmasıdır. Eğer hata, daha dikkatli davranılsaydı önlenebilecek nitelikte ise 'kaçınılabilir'dir ve fail bu hükümden yararlanamaz. Örnek: Karanlık bir sokakta, kardeşinin bir grup tarafından dövüldüğünü gören kişi, olay yerine koştuğunda elinde sopayla kardeşinin başında duran ve ona bağıran birini görür. Bu kişinin saldırgan olduğunu zannederek onu yaralar. Ancak sonradan bu kişinin kavgayı ayırmaya çalışan bir arabulucu olduğu anlaşılır. Bu durumda fail, olayın ani gelişimi, kardeşine yönelik saldırının varlığı gibi koşullar altında, haksız bir saldırının devam ettiği (haksız tahrik koşulları) konusunda kaçınılmaz bir hataya düşmüş sayılabilir ve haksız tahrik indiriminden (TCK m.29) yararlanabilir. (YCGK - Karar : 2013/622 referansıyla). (Kaynak: barandogan.av.tr/blog/ceza-hukuku/hata-yanilma-ve-kacinilmaz-hata-tck-30.html)