TCK Madde 30/3'te düzenlenen ceza sorumluluğunu kaldıran veya azaltan nedenlere ait koşulların gerçekleştiği hususunda hataya düşme durumunun, 'meşru savunma' bağlamında nasıl değerlendirileceğini Yargıtay'ın ilgili kararı üzerinden somutlaştırınız. Failin dikkat ve özen yükümlülüğüne aykırı davranışının sorumluluğa etkisini irdeleyiniz.

Yargı Pusulası bilgi merkezi soru-cevap kaydı #305061

TCK Madde 30/3, ceza sorumluluğunu kaldıran veya azaltan nedenlere ait koşulların gerçekleştiği hususunda 'kaçınılmaz' bir hataya düşen kişinin bu hatasından yararlanacağını hükme bağlar. Meşru savunma (TCK 25), ceza sorumluluğunu kaldıran bir hukuka uygunluk nedenidir. Eğer fail, kendisine yönelik gerçekleşen veya gerçekleşmesi muhakkak olan bir saldırı olduğunu zannederek hareket eder ve bu yanılgısı kaçınılmaz nitelikteyse (yani, gerekli dikkat ve özeni göstermesine rağmen hataya düşmüşse), meşru savunma koşullarının varlığına ilişkin hatasından yararlanır. Ancak, eğer hata kaçınılabilir nitelikte ise, failin fiilden dolayı sorumluluğu devam eder. Yargıtay Ceza Genel Kurulu'nun 2018/27 E., 2019/644 K. sayılı kararında, sanığın evine hırsız girdiği zannıyla dışarıya ateş etmesi ve eşini öldürmesi olayında, sanığın yanında yatan eşini kontrol etmek, ışığı açmak gibi basit dikkat ve özen göstermiş olması durumunda saldırının olmadığını anlayabilecekken bunu yapmaması nedeniyle hatasının kaçınılmaz olmadığına hükmedilmiştir. Bu durumda sanık TCK 30/3'ten yararlanamaz ve eylemin kasten öldürme suçu olduğu kabul edilir.