TCK Madde 30/4'te düzenlenen 'işlediği fiilin haksızlık oluşturduğu hususunda kaçınılmaz hata'nın ceza sorumluluğuna etkisini açıklayınız. Bu hatanın kaçınılmaz olduğunun tespitinde hangi kriterler dikkate alınır?

TCK Madde 30/4 (Ek fıkra: 29/6/2005 – 5377/4 md.) hükmü, 'İşlediği fiilin haksızlık oluşturduğu hususunda kaçınılmaz bir hataya düşen kişi, cezalandırılmaz.' şeklindedir. Bu fıkra, kişinin işlediği fiilden dolayı kusurlu ve sorumlu tutulabilmesi için, bu fiilin bir haksızlık oluşturduğunu bilmesi gerektiği ilkesini vurgular. Eğer fail, işlediği fiilin hukuka aykırı olmadığı, haksızlık oluşturmadığı, meşru olduğu düşüncesiyle hareket etmişse ve bu yanılgısı içinde bulunduğu şartlar bakımından kaçınılmaz nitelikte ise, cezalandırılmayacaktır. Hatanın kaçınılmaz olduğunun tespitinde, kişinin bilgi düzeyi, gördüğü eğitim, içerisinde bulunduğu sosyal ve kültürel çevre şartları göz önünde bulundurulacaktır. Hatanın kaçınılabilir olması durumunda ise kişi kusurlu sayılacak, diğer bir ifadeyle fiilinden dolayı sorumlu tutulacak, ancak bu hata temel cezanın belirlenmesinde dikkate alınacaktır (TCK Madde 30 Gerekçesi, Ceza Genel Kurulu 2018/27 E., 2019/644 K., Ceza Genel Kurulu 2017/412).