Basit yargılama usulüne tabi davalarda, mahkemenin 'duruşmaya davet etmeden dosya üzerinden karar verebilmesi' hangi durumlarda mümkündür ve hukuki dinlenilme hakkı açısından önemi nedir?

HMK m.320/1'e göre basit yargılama usulüne tabi davalarda mahkeme, mümkün olan hâllerde tarafları duruşmaya davet etmeden dosya üzerinden karar verebilir. Ancak bu, 'mümkün olan hallerle' sınırlıdır. 'Mümkün olan haller' belirlenirken HMK m.27'de yer alan 'hukuki dinlenilme hakkı' kavramının göz önünde tutulması zorunludur. Bu hak, yargılama ile ilgili bilgi sahibi olunmasını, açıklama ve ispat hakkını, mahkemenin açıklamaları dikkate alarak değerlendirmesini ve kararların gerekçelendirilmesini içerdiğinden, dosya üzerinden karar verilebilecek hallerin hukuki dinlenilme hakkını ihlal etmeyecek haller ile sınırlı tutulması gerekmektedir. (barandogan.av.tr/blog/mevzuat/hmk-madde-319-iddia-ve-savunmanin-genisletilmesi-veya-degistirilmesi-yasagi.html, YARGITAY 21. HUKUK DAİRESİ, 2014/20086 E.)