5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'nun (CMK) 231. maddesinde düzenlenen Hükmün Açıklanmasının Geri Bırakılması (HAGB) müessesesinin temel amacını ve bu kurumun yargılama giderlerine etkisini açıklayınız.
Hükmün Açıklanmasının Geri Bırakılması (HAGB) müessesesinin temel amacı, sanığı cezalandırmaktan ziyade ıslah etmek, denetim altında tutarak topluma yeniden kazandırmak ve kişinin sabıka kaydı olmaksızın normal hayatına devam etmesine olanak sağlamaktır. Bu kurum, özellikle ilk defa suç işleyen veya suça karışan kişiler için bir 'ikinci şans' niteliğindedir. (hukmun-aciklanmasinin-geri-birakilmasi-hagb.html) Temel Amaçlar: 1. Islah ve Rehabilitasyon: Sanığın cezaevi ortamına girmesini engelleyerek, toplum içerisinde denetlenmesini ve suçtan uzak durmasını sağlamak. 2. Cezasızlık Algısı Değil, Şartlı Serbestlik: Her ne kadar iptal tartışmaları olsa da, yasa koyucunun amacı cezasızlık değil, belirli şartlara bağlı olarak ceza hükmünün açıklanmasını erteleyerek bireyi topluma yeniden kazandırmaktır. 3. Adli Sicil Kaydının Temiz Kalması: Sanık hakkında hukuki sonuç doğurmayan bir karar olması nedeniyle, adli sicil kaydının temiz kalmasını sağlayarak, kişinin sosyal ve mesleki hayatında mahkumiyetin olumsuz etkileriyle karşılaşmasının önüne geçmek. 4. Usul Ekonomisi: Bazı durumlarda, yargılama sürecinin daha kısa ve etkin bir şekilde sonuçlanmasına katkıda bulunabilir. Yargılama Giderlerine Etkisi: HAGB kararı verilmesi durumunda, her ne kadar sanık hakkında mahkumiyet hükmü açıklanmasa ve ceza infaz edilmese de, yargılama giderleri sanığa yükletilir. Sanık, bu giderleri ödemek zorundadır. Yargılama giderleri; tebligat ücretleri, keşif giderleri, bilirkişi ücretleri, tanık giderleri gibi yargılama sürecinde ortaya çıkan masrafları kapsar. Bu durum, failin fiili işlemesi ve yargılama sürecine neden olması nedeniyle oluşan masrafların karşılanması ilkesine dayanır. (hukmun-aciklanmasinin-geri-birakilmasi-hagb.html) Özetle, HAGB, sanığı cezalandırırken, aynı zamanda onun toplumsal rehabilitasyonuna öncelik veren bir kurumdur; ancak yargılama giderlerinin sorumluluğu fail üzerinde kalmaya devam eder.