Yargıtay 9. Hukuk Dairesi'nin 2016/36373 E. ve 2018/1239 K. sayılı kararında, işçilik alacaklarının zamanaşımına uğrayıp uğramadığına ilişkin uyuşmazlıkta, kıdem tazminatı ile ücret alacaklarının zamanaşımı sürelerini ve başlangıç tarihlerini 4857 sayılı İş Kanunu ve Türk Borçlar Kanunu (TBK) hükümleri ışığında açıklayınız.
Yargıtay 9. Hukuk Dairesi'nin 2016/36373 E., 2018/1239 K. sayılı kararı, işçilik alacaklarında zamanaşımı süreleri ve başlangıçları açısından önemli bilgiler içermektedir: 1. **Kıdem ve İhbar Tazminatları:** * **Süre:** Gerek İş Kanunu'nda gerekse Borçlar Kanunu'nda kıdem ve ihbar tazminatı alacakları için özel bir zamanaşımı süresi öngörülmemiştir. Uygulama ve öğretide bu alacaklar, eski 818 sayılı Borçlar Kanunu'nun 125. maddesi ve 01.07.2012 tarihinde yürürlüğe giren 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 146. maddesi uyarınca **on yıllık genel zamanaşımı süresine** tabidir. * **Başlangıç:** Bu tazminatlar 'tazminat niteliğinde' olduklarından, zamanaşımı süresi, alacak hakkının doğumu olan **işçi açısından hizmet aktinin feshedildiği tarihten** başlar. * **Diğer Tazminat Niteliğindeki Alacaklar:** Sendikal tazminat, kötüniyet tazminatı, işe başlatmama tazminatı, İş Kanunu'ndaki eşit işlem borcuna aykırılık, maddi ve manevi tazminat, belgenin zamanında verilmemesinden kaynaklanan tazminat, askerlik sonrası işe almama nedeniyle öngörülen tazminat istekleri de on yıllık zamanaşımına tabidir. (barandogan.av.tr/blog/mevzuat/hmk-madde-319-iddia-ve-savunmanin-genisletilmesi-ve-degistirilmesi-yasagi.html) 2. **Ücret Alacakları:** * **Süre:** 4857 sayılı İş Kanunu'nun 32/8 maddesi, işçi ücretinin **beş yıllık özel bir zamanaşımı süresine** tabi olduğunu açıkça belirtmiştir. 01.06.2012 tarihinden sonra yürürlüğe giren 6098 sayılı TBK'nın 147. maddesi de ücret gibi dönemsel nitelikte ödenen alacakların beş yıllık zamanaşımına tabi olacağını belirtmiştir. * **Başlangıç:** Sözleşmeden doğan alacaklarda, zamanaşımı **alacağın muaccel olduğu tarihten** başlar (TBK m.149). İşçi ücreti, kural olarak, çalışılan dönemin sonunda muaccel olur. (barandogan.av.tr/blog/mevzuat/hmk-madde-319-iddia-ve-savunmanin-genisletilmesi-ve-degistirilmesi-yasagi.html) 3. **Yıllık İzin Ücreti:** * **Başlangıç:** İş sözleşmesi devam ederken kullanılması gereken ve iş sözleşmesinin feshi ile alacak niteliği doğan yıllık izin ücreti alacağının zamanaşımı süresinin **fesih tarihinden** başlatılması gerekir (HGK. 05.07.2000). Bu farklılaştırma, işçilik alacaklarının hukuki niteliğine (tazminat mı, ücret mi) ve bu niteliğe uygun kanuni düzenlemelere dayanmaktadır.