HAGB (Hükmün Açıklanmasının Geri Bırakılması) kararına karşı başvurulabilecek 'Kanun Yararına Bozma' yolunun, yargılamanın temel ilke ve esasları (CMK m.217, silahların eşitliği, çekişmeli yargılama) ile ilişkisini Yargıtay Üyesi Yusuf Hakkı Doğan'ın ByLock muhalefet şerhi üzerinden analiz ediniz.
HAGB kararına karşı başvurulabilen 'kanun yararına bozma' (KYB) yolu, olağanüstü bir kanun yolu olup, normalde kesinleşmiş kararlardaki hukuka aykırılıkları gidermeyi amaçlar. Ancak, Yargıtay Üyesi Yusuf Hakkı Doğan'ın ByLock muhalefet şerhinde (Yargıtay 16. Ceza Dairesi'nin 16.04.2019 tarihli, 2019/4389 E. ve 2019/3534 K. sayılı kararına), KYB yolunun veya genel olarak yargılamanın temel ilke ve esasları açısından önemli eleştiriler getirilmiştir. Bu eleştiriler, ByLock delilinin sunuluş biçimi üzerinden yargılamanın adil niteliğini sorgulamaktadır: * **CMK m.217 ve Delillerin Tartışılması:** Muhalefet şerhine göre, ByLock tespit ve değerlendirme raporu gibi 'belirleyici nitelikteki' delillerin, CMK m.217 gereğince duruşmada sanık ve müdafiine okunup diyeceklerinin sorulması gerekmektedir. Çünkü CMK m.217, hakimin kararını sadece duruşmaya getirilmiş ve tartışılmış delillere dayandırabileceğini belirtir. * **Silahların Eşitliği İlkesi:** Adil yargılanmanın ana unsurlarından biri olan 'silahların eşitliği ilkesi', tarafların (savcılık ve savunma) aynı hukuki imkanlara sahip olmasını gerektirir. Eğer savunma tarafına, aleyhindeki temel delil olan ByLock raporu (BTDR) tam olarak sunulmaz, incelenmesine izin verilmez ve buna karşı savunma yapma imkanı tanınmazsa, bu ilke ihlal edilmiş olur. * **Çekişmeli Yargılama İlkesi:** Silahların eşitliğini tamamlayan 'çekişmeli yargılama ilkesi', tüm delillerin tarafların huzurunda karşılıklı olarak tartışılması ve değerlendirilmesini gerektirir. Muhalefet şerhi, 'kanıtların kabulü ve değerlendirilmesi' konusunda yargılama süjeleri olan sanık ve müdafiinin Ceza Muhakemeleri Kanunu gereğince bu delile karşı diyeceklerinin ve savunmalarının sorulmadan kabul edilmesini 'savunma hakkının açıkça sınırlandırılması' olarak nitelendirmiştir. (sen.av.tr/tr/makale/21112023-tarihli-yargitay-karari-isiginda-bylockun-delil-kuvveti.html) **KYB ve Eksik İnceleme:** Bu eleştiriler, HAGB kararlarının KYB yoluyla denetlenirken, sadece usuli şartların değil, aynı zamanda yargılamanın temel güvencelerine uygunluğunun da gözden geçirilmesi gerektiğine işaret etmektedir. Eğer bir mahkumiyet kararı (ve dolayısıyla HAGB kararı), savunma hakkı kısıtlanarak veya eksik incelemeyle verilmişse, bu durum usul ve yasaya aykırı kabul edilmeli ve bozulmalıdır. Muhalefet şerhi, ByLock sorgu tutanağının (Excel çıktısı) 'emare' niteliğinde olduğunu, asıl delilin ise 'BTDR' (ByLock tespit ve değerlendirme raporu) olduğunu ve bunun duruşmada tartışılması gerektiğini vurgulamıştır. (sen.av.tr/tr/makale/21112023-tarihli-yargitay-karari-isiginda-bylockun-delil-kuvveti.html)