5271 sayılı CMK m.231'de yer alan Hükmün Açıklanmasının Geri Bırakılması (HAGB) için aranan 'suçun işlenmesiyle mağdurun veya kamunun uğradığı zararın tamamen giderilmesi' koşulunu ve 'zarar' kavramının kapsamını Yargıtay uygulamaları doğrultusunda açıklayınız.
CMK m.231/6-c'ye göre, HAGB kararı verilebilmesi için 'Suçun işlenmesiyle mağdurun veya kamunun uğradığı zararın, aynen iade, suçtan önceki hale getirme veya tazmin suretiyle tamamen giderilmesi' şartı aranır. **Zarar Kavramının Kapsamı:** * **Maddi Zarar:** Yargıtay uygulaması, bu maddedeki 'zarar' kavramından **maddi zararın** anlaşılması gerektiğini kabul etmiştir. Manevi zarar bu kapsamda değildir. Yani, failin manevi zararı gidermesi HAGB şartı değildir. (hukmun-aciklanmasinin-geri-birakilmasi-hagb.html, Yargıtay 12. Ceza Dairesi 20.02.2017, 2016/12362E. 2017/1232 K.) * **Ölçülebilir ve Giderilebilir Zarar:** Ortada, hukuken ölçülebilir ve giderilebilir somut bir maddi zarar bulunmalıdır. Eğer somut bir maddi zarar yoksa (örneğin ruhsatsız silah bulundurma veya taşıma, tehdit, hakaret gibi suçlarda), bu şartın gerçekleştiği kabul edilir. (hukmun-aciklanmasinin-geri-birakilmasi-hagb.html) **Zararın Miktarının Belirlenmesi:** * Sanık ile mağdur zarar miktarı konusunda anlaşırlarsa, mahkeme genellikle bu miktara müdahale etmez. * Ancak anlaşamazlarsa, mahkeme bu konudaki tüm bilgi ve belgeleri toplayarak zarar miktarını belirler ve sanıktan bu miktarı ödemesini ister. Teknik bilgi gerektiren durumlarda (örneğin kaçakçılık suçunda kamunun mahrum kaldığı gümrük vergisi tutarı), bu tutarın bilirkişi marifetiyle hesaplatılması ve sanığa bildirilerek ödeme iradesinin sorulması gerekir. (hukmun-aciklanmasinin-geri-birakilmasi-hagb.html) **Tamamen Giderme:** Zararın 'tamamen' giderilmesi şartı, zararın eksiksiz olarak karşılanmasını gerektirir. Eğer zarar kısmen giderilmişse veya hiç giderilmemişse, diğer şartlar sağlansa bile HAGB kararı verilemez. Bu durum, suçun mağdur üzerindeki olumsuz etkilerini en aza indirme ve adaletin tecellisini sağlama amacına hizmet eder.