Denetimli serbestlik tedbiri olarak HAGB kararı ile birlikte sanığa yükümlülükler getirilmesi mümkün müdür? Bu yükümlülüklerin türleri nelerdir ve mahkemenin bu konudaki takdir yetkisi nasıl sınırlandırılmıştır?
Evet, HAGB kararı ile birlikte sanığa belirli denetimli serbestlik tedbirleri ve yükümlülükler getirilebilir. CMK m.231/8'e göre, 'Hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararının verilmesi halinde sanık, beş yıl süreyle denetim süresine tâbi tutulur. Bu süre içinde bir yıldan fazla olmamak üzere mahkemenin belirleyeceği süreyle, sanığın denetimli serbestlik tedbiri olarak...' çeşitli yükümlülüklere tabi tutulmasına karar verilebilir. **Yükümlülüklerin Türleri:** * **Meslek/Sanat Eğitimi:** Bir meslek veya sanat sahibi olmaması halinde, meslek veya sanat sahibi olmasını sağlamak amacıyla bir eğitim programına devam etmesine. * **Ücretli Çalışma:** Bir meslek veya sanat sahibi olması halinde, bir kamu kurumunda veya özel olarak aynı meslek veya sanatı icra eden bir başkasının gözetimi altında ücret karşılığında çalıştırılmasına. * **Belli Yerlere Gitme/Gitmekten Yasaklanma:** Belli yerlere gitmekten yasaklanmasına, belli yerlere devam etmek hususunda yükümlü kılınmasına ya da takdir edilecek başka yükümlülüğü yerine getirmesine karar verilebilir. **Mahkemenin Takdir Yetkisi ve Sınırları:** Mahkemenin denetimli serbestlik tedbiri hükmetme ve süre belirleme konusunda takdir hakkı mevcuttur. Ancak bu takdir hakkı sınırlıdır: * **Süre Sınırı:** Denetimli serbestlik tedbirinin süresi 'bir yıldan fazla olmamak üzere' belirlenmelidir. Hakim bu süreyi artıramaz. * **Amaca Uygunluk:** Yükümlülükler, sanığın topluma uyumunu sağlamak ve yeniden suç işlemesini engellemek amacına uygun olmalıdır. Mahkeme, sanığın kişiliği ve suçun niteliğine göre en uygun tedbiri seçmelidir. Bu yükümlülüklerin amacı, sanığı topluma kazandırmak ve suç işleme eğilimini ortadan kaldırmaktır. Sanık, bu yükümlülüklere uygun davrandığı takdirde, HAGB hükmü ortadan kaldırılarak davanın düşmesine karar verilir. (hukmun-aciklanmasinin-geri-birakilmasi-hagb.html, CMK m.231/8)