CMK 183. maddesinde yer alan 'Ses ve Görüntü Alıcı Aletlerin Kullanılması Yasağı'na rağmen, 'tutanak düzenlenmesi amacıyla yapılan ve yasanın izin verdiği ses ve görüntü kayıtları' bu yasak kapsamına girmeyeceği belirtilmiştir. Bu istisna ile ne kastedilmektedir? Hukuk muhakemesi ve ceza muhakemesi süreçlerinde delil elde etme ve tutanak tutma prensipleri bağlamında bu istisnanın önemini tartışınız. Ayrıca, mahkeme başkanının bu konudaki yetkisi nedir?

CMK 183. maddesinde yer alan 'Ses ve Görüntü Alıcı Aletlerin Kullanılması Yasağı'nın istisnası olarak, 'tutanak düzenlenmesi amacıyla yapılan ve yasanın izin verdiği ses ve görüntü kayıtları' bu yasak kapsamına girmeyeceği belirtilmiştir. Bu istisna, yargılamanın temel belgelerinden olan tutanakların güvenilirliğini ve doğruluğunu sağlamak amacıyla getirilmiştir. **İstisna ile Kastedilen**: Bu istisna, özellikle **Ses ve Görüntü Bilişim Sistemi (SEGBİS)** gibi sistemler aracılığıyla yapılan duruşma kayıtlarını kastetmektedir. SEGBİS, duruşmalardaki beyanların, ifadelerin ve diğer yargılama faaliyetlerinin sesli ve görüntülü olarak kaydedilmesini, daha sonra da bu kayıtların yazılı tutanağa dönüştürülmesini sağlar. Bu kayıtlar, yargılamanın birincil kanıtı niteliğindedir ve tutanakların doğruluğunu teyit etmek, yargılamayı şeffaf kılmak ve itirazları gidermek amacıyla kullanılır. **Delil Elde Etme ve Tutanak Tutma Prensibi Bağlamında Önemi**: Hukuk ve ceza muhakemesinde, yargılamanın seyrini, tarafların beyanlarını ve delillerin sunumunu doğru ve eksiksiz bir şekilde kaydetmek esastır. Tutanaklar, yargılamanın belgelendirilmesi ve daha sonraki aşamalarda (istinaf, temyiz) denetlenebilmesi için hayati öneme sahiptir. Ses ve görüntü kayıtları, tutanakların objektifliğini artırır, olası ihtilafları (örneğin bir ifadenin yanlış yazıldığı iddiası) gidermeye yardımcı olur ve maddi gerçeğin ortaya çıkarılmasına katkıda bulunur. Yasağın aksine, bu kayıtlar gizliliği ihlal etmez, aksine yargılamanın sıhhatini ve güvenilirliğini temin eder. CMK'nın 183. maddesi gerekçesinde de tutanak düzenlenmesi amacıyla yapılan kayıtların yasak kapsamına girmediği açıkça ifade edilmiştir. **Mahkeme Başkanının Yetkisi**: CMK 183, fotoğraf çekilmesine mutlak bir engel getirmez. Ancak, mahkeme başkanı veya hakim, duruşmanın amacını ihlal edecek surette abartılı biçimde fotoğraf cihazlarının kullanılmasını, yargılamanın düzenini sağlamak hususundaki yetkisine dayanarak menedebilir. Bu yetki, yargılamanın disiplinini ve ciddiyetini korumak, dikkat dağıtıcı unsurları ortadan kaldırmak amacıyla tanınmıştır.